artikel

Van lengte maal breed naar diepgang

bouwbreed Premium

Van lengte maal breed naar diepgang

Een opdrachtgever of klant kan geen goed beeld krijgen van een platte bouwtekening. 3D-ontwerpen kennen dat bezwaar niet. Er is veel voor te zeggen om 3D-tekeningen tot standaard in de bouw te verheffen, vindt Piet Oskam.

Een platte bouwtekening geeft een vlak beeld van een bouwproject. Er is veel verbeeldingskracht nodig om met zo’n technische tekening een goed beeld te krijgen van een te bouwen of te renoveren huis, kantoor of bedrijfspand. Bouwtekeningen worden doorgaans vooral gemaakt om aan wettelijke eisen te voldoen. Als we ons laten leiden door dit soort formele denkpatronen, zijn we snel geneigd om ‘aan de minimale vereisten te voldoen.’ Vervolgens denken we dat de klant of opdrachtgever van een bouwwerk ook wel blij zal zijn met een aan hem of haar uitgereikte kopie van zo’n bouwtekening. Het is vervolgens voor zo’n klant een hele opgave om een goede indruk te krijgen van het beoogde bouwwerk. Een platte bouwtekening geeft hooguit betrouwbare gegevens over de afmetingen, terwijl inhoud en omvang zich moeilijk laten inschatten. Een traditionele lijnentekening biedt ook weinig meerwaarde voor de communicatie met onderaannemers en toeleveranciers. Het is vooral een commerciële uitdaging om aan de bouwtekening een dimensie toe te voegen. De huidige BIM-praktijk en presentatietechnieken maken dat mogelijk.

In een land als Denemarken is het gebruik van 3D-tekeningen in bouwprocessen een wettelijke verplichting. Ook in Nederland wordt door sommigen gepleit voor zo’n formele aanpak. Dan trekken we het 3D-denken in een juridische sfeer; iets dat weer zo nodig moet. Er is veel meer voor te zeggen om 3D-tekeningen in de bouwsector tot standaard te verheffen, omdat zowel de klanttevredenheid als de kwaliteit van het bouwproces daardoor toenemen.

Met 3D spelen we in op de toenemende vraag naar visualisaties, naar het beter zichtbaar maken van het bouwproduct. Er valt meer te zien als je langs meerdere lijnen naar een bouwproject kunt kijken. Het toevoegen van een derde dimensie is voor bouwbedrijven een unique selling point van de eerste orde. Met een tekening in 3D, doe je helemaal mee. Als je je echt wilt onderscheiden, behoort ook 4D tot de mogelijkheden. Dan gaan we echt iets beleven.

Militaire oorsprong

De vierde dimensie maakt het mogelijk om virtueel door een gebouwontwerp heen te lopen. Er zijn toepassingen beschikbaar, ontstaan in de defensie-industrie. Zoals vele andere uitvindingen een militaire oorsprong hebben. Door de inzet van 4D in de ontwerpfase van gebouwen, ontstaat er een nuttige toepassing van deze interessante techniek, waarmee woonconsumenten zich een realistisch beeld kunnen vormen van hun toekomstige woonsituatie. Wonen doe je niet op een plat vlak, maar in een sfeervol ingerichte ruimte. Platte bouwtekeningen volstaan niet meer in een tijdvak, waarin de vragen van de klanten als vertrekpunt van het bouwproces genomen worden.

Op welke belemmeringen en bezwaren stuiten we, als we de nieuwe strategie en werkwijze in praktijk gaan brengen? Dat vraagt vooral oog voor de gevolgen van de traditionele segregatie van het bouwproces. Digitaal ontwerpen vraagt integraal samenwerken met alle partners uit de bouwkolom. Als je altijd traditioneel hebt meegewerkt aan de segregatie, ben je niet zomaar een kampioen van de integratie. Daarvoor is het één en ander nodig. Wat er nodig is?

In de eerste plaats: hoe help ik opdrachtgevers de juiste keuze te maken? Juist opdrachtgevers zijn nog al eens verblind in hun zoektocht naar aanbieders met platte oplossingen voor de laagste prijs. Dat kan anders.

In de tweede plaats: welke verdienmodellen passen bij de nieuwe situatie? Er zal meer met geïntegreerde contracten en strategische relaties gewerkt worden. Dat vraagt bouwen aan vertrouwen.

In de derde plaats: hoe kunnen nieuwe bouwprojecten met succes gestuurd worden, als nieuwe samenwerkingsvormen centraal staan. Welke gemeenschappelijke conventies zijn daarbij vereist?

In de vierde plaats: hoe kan werk gemaakt worden van een betere benutting van de aanwezige kennis? Dat vraagt kennismanagement, in de bouwsector vanouds geen sterk ontwikkeld terrein. Centrale vraag daarbij is hoe een optimale waardecreatie kan ontstaan.

Bottlenecks

In de vijfde plaats: hoe kan een optimaal teamspel voor alle betrokken bouwpartners gerealiseerd worden? Welke competenties zijn daarbij vereist? De bij 3D-opgaven betrokken bouw- en installatieondernemingen kunnen deze bottlenecks in een gezamenlijke inspanning omzetten in even zoveel kansen. Als je vanuit een traditionele werkwijze wilt toegroeien naar een innovatieve en integrale samenwerking met bouwpartners, gaat het niet vanzelf. Als je tegen gemakzucht en ingesleten gewoonten inzwemt, vormen voldoende uithoudingsvermogen en slagkracht onmisbare dimensies.

Nog enkele afsluitende opmerkingen over BIM:

• Er is vaak een plat conflict nodig om tot nieuwe 3D-inzichten te komen.

• Platte tekeningen leveren geen bijdrage aan verdieping van de communicatie met de klant.

• Als je vooraf virtueel door een gebouw loopt, bots je vanzelf tegen de weerbarstige werkelijkheid aan en kun je die nog vroegtijdig veranderen.

• Er zijn geen goede redenen om niet met 3D aan de slag te gaan.

• 3D-visualisaties leveren een onderscheidende bijdrage aan de positionering van ieder bedrijf in de bouwkolom.

Piet M. Oskam, directeur Centrum voor Innovatie van de Bouwkolom (CIB) in Zeist. p.oskam@bouwkolom.org

Reageer op dit artikel