artikel

Onderhands gevaar

bouwbreed Premium

Onderhands gevaar

Meer onderhands aanbesteden is een zegen voor opdrachtgevers en opdrachtnemers. En een duidelijke trend dankzij de Aanbestedingswet. De helft van de openbare aanbestedingen is verdwenen. Terecht. Er zijn veel kosten mee bespaard en is het gemakkelijker goede prestaties te belonen. Een uitnodiging voor een volgende aanbesteding dus.

Nadelen zijn er ook: bedrijven zijn angstig om zich kritisch uit te laten en ‘van het lijstje’ te worden gegooid. Ik vraag me af hoe reëel die angst is. Overheidsinkopers vormen een zelfbewuste groep die professionaliteit predikt. Gelukkig kom ik die ook regelmatig tegen. Hier is de angst niet terecht, een open en kritische houding wordt juist gewaardeerd.

Maar helaas moet ik vaststellen dat het tegendeel ook nog steeds, en ik vrees zelfs vaker, voorkomt. Overheidsopdrachtgevers die er niet voor schuwen elk kritisch geluid te pareren met steeds weer: “Als je bij ons aan de bak wilt, bind dan maar gauw in!” Zij verdienen het aan de schandpaal te worden genageld. Maar het gebeurt nooit. Want wie het probeert, is allereerst zijn positie kwijt. Daarnaast is het zeer de vraag of je er iets mee opschiet. Het lot van klokkenluider ligt in het verschiet. Het enige alternatief is je erbij neerleggen, hoe onrechtvaardig en onbevredigend ook.

Bestuurders kunnen hier wellicht een rol spelen. Zijn er nooit klachten over de aanbestedingen? Eten de ondernemers uit de hand van de ambtenaar? Dan moet de bestuurder er maar eens induiken. Al dan niet met een bijzondere opdracht aan de Rekenkamer. Steekproefsgewijs enkele projecten uitkammen. Gesprekken met deelnemers, waarbij de vertrouwelijkheid gewaarborgd blijft. Dat moet een mooi inzicht verschaffen. Als hier en daar vervolgens een weinig integere kop rolt, is dit onderhandse gevaar snel geweken!

Joost Fijneman, hoofd Bouwend Nederland Advies

Reageer op dit artikel