artikel

Juridisering van de bouw

bouwbreed Premium

Juridisering van de bouw

Tijdens de openingswandelingen van de architectuurbiënnale in Venetië sprak artistiek directeur Rem Koolhaas van het huidige risicomijdend gedrag in en rondom de architectuur. Hij haalde ‘comfort, veiligheid en duurzaamheid‘ aan als het nieuwe motto.

Risico mijden is in de laatste decennia steeds duidelijker in opkomst gekomen, zowel aan de opdrachtgevende als aan de opdrachtnemende kant, aangewakkerd door een groeiende inbreng van managers en advocaten in de bouw. Projecten die mij als design & build-ontwerper aangeboden worden, hebben steeds vaker onmetelijk dikke specificaties, soms tot 1000 pagina’s. Daarin staat het complete gedrag van bouwers in beschreven: wat ze moeten doen, wat ze niet mogen doen op straffe van… Alsof bouwers nooit scholing hebben ontvangen. Het begrip ‘bouwkundig ingenieur’ is daarin volledig verdwenen. De vindingrijkheid van de ingenieur verdwijnt volledig in dat gevecht.

Opdrachtgevers willen geen risico, ze wensen zelfs van tevoren een ‘risk assessment’. Architecten wensen geen risico te lopen en geven hun opdrachten graag als design & buildopdrachten weg, zodat zij verlost zijn van aansprakelijkheid. Niet beseffend dat ze daarmede ook hun auteursrecht kwijt raken. Hoofdaannemers geven alle risico’s één op één door, vandaar dat de volledige bestekken op de schouders komen te rusten van de uitvoerende specialisten, in de bodem van de bouwpiramide. Het risicomijdend gedrag vermoordt de innovatie. Je zult wel gek zijn om iets nieuws te proberen. Ik heb dertig jaar lang bewust en voortdurend geïnnoveerd. De juridisering verstikt het plezier in het maken van architectuur. En als we de innovatie in de maatschappij zo tot stilstand hebben gebracht, gaan we op vakantie op zoek naar spanning bungyjumpen.

Mick Eekhout, hoogleraar TU Delft en directeur Octatube

Reageer op dit artikel