artikel

Onafhankelijk van de energiemaatschappij

bouwbreed Premium

Onafhankelijk van de energiemaatschappij

Nieuwe technologieën en dalende prijzen kenmerken op dit moment de ontwikkelingen van energieopslag. De combinatie van opslag met micro-opwek, microgrids en het fors reduceren van de warmtevraag zal ons energiesysteem voorgoed en fundamenteel veranderen.

Hoe zal energieopslag een plek krijgen in het energielandschap? Allereerst is daar de opkomst van de elektrische auto. De vehicle-to-grid-technologie die nodig is om op grote schaal gebruik te maken van de autobatterij wordt nu ontwikkeld bij ondermeer Ford, Toyota en Tesla. Auto’s staan 23 uur per dag stil en een gemiddelde batterij van een Tesla kan zo’n 10 huizen een 24-uurs zekerheid geven m.b.t. de levering van energie voor verwarmen en huishoudelijk verbruik. Wanneer diezelfde auto uitgerust is met een brandstofcel op waterstof is het bereik wel 100 woningen per auto. Een andere optie is de buurtbatterij. Zowel de lokale energieopwekkingssystemen als de eigen opwekking van huishoudens kunnen die batterij vullen. En dan niet meer twee keer omvormen in wisselstroom (AC) maar gebruik en opslag in gelijkstroom (DC) waardoor opwekinstallaties meer dan 30 procent efficiënter worden. Naast efficiënter gebruik van de opgewekte energie door het toepassen van gelijkstroom zal er ook effectiever gebruik worden gemaakt van lokale opwek. Energieverliezen worden immers geminimaliseerd en overschotten kunnen op “dure” momenten verkocht worden. Energie-Broker is in dat licht wellicht een mooie nieuwe rol voor traditionele energiebedrijven. De gebouwde omgeving gaat naar all-electric en semi-off-grid. Met dat laatste wordt bedoeld dat alleen de buurtbatterij nog een lijntje heeft met het landelijke grid. De onstuitbare opmars van goedkoper wordende opwekking, betaalbare energiebesparingsconcepten en slimme elektrisch aangedreven warmtegeneratoren maken dat onontkoombaar.

De ontwikkelingen van smart-grids is nu vooral een feestje van de grote energiebedrijven. De overheidssturing op dat punt vindt ook plaats vanuit het ministerie van Economische Zaken. Een ministerie dat maar weinig begrijpt wat de gevolgen zijn van de autonome dynamiek richting decentrale energievoorziening. Smart-grids moeten echter niet ingezet worden om grote fossiele centrales zo efficiënt mogelijk te laten draaien maar om decentraal opgewekte energie zo effectief mogelijk in te zetten. Om het onderscheid goed te kunnen maken noem ik ze voortaan maar microgrids.

De verstorende invloed van zon en wind op de traditionele fossiele energievoorziening is nu al te merken. Opslag zal dat fenomeen extreem versterken. Duurzame energie kan namelijk zorgen dat ook zon en wind op een stabiele manier het net gaan voeden. Daardoor kunnen we nog sneller afscheid nemen van vervuilende kolen en gascentrales.

Het kan dan maar zo gebeuren dat het hoogspanningsnetwerk in de toekomt minder wordt belast door een toename aan duurzame opwek dan nu wordt voorzien. Door de toename van het aantal microgrids met buurtbatterij wordt het landelijke hoogspanningsnet namelijk steeds minder belast dan nu het geval is.

De slimme meter is al overbodig voor die goed en wel is ingevoerd. We gaan namelijk op wijkniveau naar gelijkstroomoplossingen op basis van een aansluitwaarde. Daar is geen slimme meter meer voor nodig. Als het systeem goed is gedimensioneerd, krijgen gebouwen een vermogensaansluiting zonder meter. Heb je tijdelijk een hoger vermogen nodig, dan zit er voldoende balans in het microgrid om dat op te vangen. De droom van EZ-ambtenaren om met behulp van de slimme meter belasting te heffen op zelf opgewekte energie kan hiermee definitief de prullenbak in.

Opslag op microschaal is niet alleen een financiële afweging. Voor bedrijven die afhankelijk zijn van de zakelijke energiemarkt wordt het uiteraard steeds lucratiever om de eigen energiestromen te beheersen. Maar bij huiseigenaren zal ook de grid-onafhankelijkheid en het gevoel controle te hebben over een eigen voorziening een belangrijke rol spelen. Onafhankelijk van de grilligheid van energiereuzen zal hoe dan ook de voorkeur genieten.

Jan Willem van de Groep, energiesprong, Platform31

Reageer op dit artikel