artikel

Informeer regelmatig over de veiligheid

bouwbreed Premium

Informeer regelmatig over de veiligheid

Werknemers met wie regelmatig over veiligheid wordt gesproken, geven een hogere cijfer voor het veiligheidsniveau van het eigen bedrijf dan werknemers met wie nooit over veiligheid wordt gesproken. Informeren over veiligheid is dus geen ritueel.

Binnenkort heb ik weer de gelegenheid om een vliegreis te ondernemen. Van tevoren weet ik al dat er vlak na het opstijgen een demonstratie van het cabinepersoneel plaatsvindt. De noodverlichting en de nooduitgangen worden getoond, hoe je het zuurstofmasker omdoet en waar het zwemvest zich bevindt. Het is een voorspelbaar ritueel dat regelmatig belachelijk wordt gemaakt. Cabaretiers krijgen de lachers op hun hand als ze imiteren dat je eerst bij jezelf het masker om moet doen en dan pas bij het kind naast je.

Maar is informeren over veiligheid echt een ritueel, een verplicht nummer? Laatst was ik op een grote bouwplaats waar alle bezoekers verplicht werden om informatie over veiligheid tot zich te nemen. Informatie werd in verschillende talen aangeboden en soms op tekeningen. Voor de nieuwkomer kan er geen misverstand over bestaan dat de veiligheid op deze bouwplaats zeer serieus wordt genomen.

In Nederland zegt 63 procent van het bouwplaatspersoneel dat men in de afgelopen tijd voorlichting en instructie heeft gekregen over gezond en veilig werken. En werknemers met wie regelmatig over veiligheid wordt gesproken geven een hoger rapportcijfer voor het veiligheidsniveau in het bedrijf dan werknemers met wie nooit over veiligheid wordt gesproken. Het is dus niet alleen belangrijk om eenmalig goede voorlichting en instructie te geven, maar ook omdat dit regelmatig te herhalen. De kunst is misschien wel om herhaling toe te passen zonder dat het een ritueel wordt en aan kracht verliest, zodat werknemers elke dag opnieuw scherp blijven op onveilige situaties.

Veiligheid en instructie van de werkgever is één ding, maar wat gebeurt er wanneer zich een onveilige situatie aandient? Als werknemers een gevaarlijke situatie zien komt de overgrote meerderheid in actie.

Bemoedigend

Slechts 5 procent van de werknemers laat het erbij en doet niets. De rest meldt de onveilige situatie bij de uitvoerder, waarschuwt collega’s of gaat de situatie zelf in orde maken. Het feit dat de meerderheid in beweging komt is bemoedigend. Iedereen op de bouwplaats heeft immers een verantwoordelijkheid op het gebied van veiligheid.

Het is overigens nog niet zo makkelijk om een collega aan te spreken op onveilig gedrag. Werknemers houden er in het algemeen niet van om door collega’s gecorrigeerd te worden. Recentelijk vond hierover een bijeenkomst plaats binnen de beroepsvereniging van veiligheidskundigen. De conclusie van de discussie was dat veel afhangt van de situatie. Maar in het algemeen heeft de voorkeur om werknemers vragen te stellen: doe je dit altijd zo? Besef je dat je hiermee een risico loopt? Belangrijk is dat de collega die in de onveilige situatie verkeert zich dit realiseert; dat maakt de kans op herhaling kleiner. De wijze van aanspreken moet ook passen in de cultuur van de onderneming en op het betreffende project. Het moet in zekere zin vanzelfsprekend zijn om een collega op een onveilige situatie aan te spreken.

Of collega’s elkaar aanspreken op onveilig gedrag is dus ook een zaak van de bedrijfsleiding. Door communicatie op de bouwplaats over veiligheid kan een werkgever bijdragen aan een houding van werknemers dat men onveilige situaties opmerkt, daar wat aan doet en elkaar daar zo nodig op aanspreekt. Er zijn verschillende leveranciers van toolboxen waar ondernemingen terecht kunnen om ondersteuning te krijgen. Een andere mogelijkheid om het veiligheidsbewustzijn te vergroten is het houden van veiligheidsrondes op de bouwplaats. In Nederland zegt één op de vijf werknemers dat er op de bouwplaats veiligheidsrondes worden gelopen. In ondernemingen waar deze methode wordt gebruikt geeft men het veiligheidsniveau in het bedrijf een hoger rapportcijfer dan daar waar dat niet gebeurt.

Communicatie over veiligheid is dus meer dan een ritueel, ook als het gaat om een bekende boodschap. Als straks in het vliegtuig de demonstratie van het cabinepersoneel begint kan ik gerustgesteld met de reis beginnen. De veiligheid wordt hier serieus genomen.

Jan Warning, directeur Arbouw

Reageer op dit artikel