artikel

Gelukkig is het veiliger geworden

bouwbreed Premium

Gelukkig is het veiliger geworden

Van de zeventien onderwerpen waarover veiligheidsinstituut Aboma jaarlijks rapporteert, was in veertien gevallen in 2013 sprake van verbetering. Het is dus veiliger geworden in de bouw. Een heugelijke ontwikkeling, vindt Jos Schouten.

Sinds acht jaar houdt Aboma als onafhankelijk en zelfstandig veiligheidsinstituut de trends over veiligheid in de bouw bij in de vorm van de Veiligheidsmonitor. Dit doen we op basis van adviesbezoeken bij onze klanten, de bouwbedrijven, in hun organisatie en op hun bouwplaatsen. Onze klanten zijn afkomstig uit het mkb en het grootbedrijf. Zij vinden het van belang om de veiligheidstechnische thermometer in hun bouwplaatsen te stoppen en te weten hoe ze er voor staan ten opzichte van de benchmark. De Veiligheidsmonitor is deze benchmark.

Vandaar dat wij ieder jaar ons best doen om in februari/maart onze bevindingen over het voorgaande jaar met de branche te delen. Om te weten hoe de veiligheid zich ontwikkelt, om te zien wat de trendlijnen doen en wat voor effecten we kunnen meten door bijvoorbeeld externe invloeden zoals aangescherpt beleid van de overheid of branche initiatieven ter verbetering van de arbeidsomstandigheden.

Onze klanten willen dat ook weten: wat is de benchmark en hoe doen wij het ten opzichte van deze benchmark?

Effecten van beleid

Nu weten wij ook wel dat niet ieder nieuw initiatief direct leidt tot verbeteringen maar door de trendlijnen jarenlang te volgen, zien we wel ontwikkelingen die over de hele breedte positief te noemen zijn.

De afgelopen jaren hebben wij geconstateerd dat de afname van de onveiligheid (= tekortkomingen) stagneerde; de trendlijnen begonnen af te vlakken en wij hebben dat deels aan de economische crisis toegeschreven: de veiligheid leidt onder de crisis, was de stelling. De crisis duurt nog even voort en de branche heeft dat over het de volle breedte ervaren in 2013. Dit heeft niet geleid tot een verdere afvlakking van de trendlijnen maar er is een daling ingezet van het aantal tekortkomingen.

Het is veiliger geworden in de bouw, zo zijn althans onze bevindingen, en dat vinden wij een heugelijke ontwikkeling.

Wat het meeste opvalt is dat van de zeventien onderwerpen waarover we rapporteren, er in veertien gevallen sprake was van verbetering of een (lage) gelijke waarde. In twee situaties (bouwplaatsinrichting en kalkzandsteenelementen) was sprake van een stijging met 1 procent.

Er is één nieuw onderwerp toegevoegd in de monitor en dat is het gedrag.

Waar is nu de grootste reductie gehaald? Al jarenlang stond het onderwerp veiligheids- & gezondheidplan aan de top waar het tekortkomingen betreft, waar het de afgelopen jaren al van 35 naar 20 procent tekortkomingen was gedaald, is nu een reductie naar 10 procent gerealiseerd. Wij wijten dat aan een toegenomen aandacht van de Inspectie SZW en de door Bouwend Nederland en de BNA ontwikkelde nieuwe leidraad v&g-ontwerpfase die inmiddels is geïntroduceerd.

Verschuivingen

Andere onderwerpen die verbeterden waren: bekistingen en hulpconstructies van 15 naar 9 procent tekortkomingen en steigers van 22 naar 19 procent tekortkomingen. Binnen deze onderwerpen zien we wat verschuivingen binnen de subonderwerpen; sommige nemen af en andere nemen juist toe. Dit geldt ook voor het onderwerp vloeren en daken die met een reduc tie van 16 naar 15 procent tekortkomingen is gegaan maar waarbij het aantal tekortkomingen voor het subonderwerp vloerrandbeveiliging is toegenomen terwijl het percentage tekortkomingen voor het subonderwerp sparingen en schachten is afgenomen, beide overigens in gelijke mate, zo’n 5 procent. Bij het onderwerp steigers zien we dit ook voor de subonderwerpen berekeningen en tekeningen (van 7 naar 21 procent) en stabiliteit, verankering en schoring (van 25 naar 35 procent) beide fors toegenomen en de werkvloeren en gebruik en onderhoud waarbij de tekortkomingen juist afnamen. Kennelijk gaat het aan de voorkant, bij het ontwerp nog vaak mis, terwijl het gebruik op de bouwplaats een beter beeld geeft.

De paradox in het onderwerp bekistingen en hulpconstructies zit in het toenemen van de tekortkomingen bij het subonderwerp ondersteuning en stabiliteit van 14 naar 21 procent tekortkomingen, en een afname van het aantal tekortkomingen bij het subonderwerp werkplekbeveiliging van 35 naar 22 procent. De aandacht voor de tijdelijke ondersteuningsconstructies tijdens de uitvoeringsfase blijft derhalve noodzakelijk.

Wat wij nog doen is een diepte-analyse van de data en de correlaties tussen de onderwerpen om een nog betere analyse te kunnen geven van wat wij hebben onderzocht en gemeten.

Begin maart wordt de Veiligheidsmonitor 2013 gepresenteerd met alle onderwerpen in leesbare tabellen en met verklarende teksten over de trends.

Onze voorlopige conclusie: gelukkig is het weer wat veiliger geworden in de bouw.

Jos Schouten, veiligheidskundige bij Aboma in Ede

Reageer op dit artikel via Twitter op @abomabv of @CobouwNL

Reageer op dit artikel