artikel

2038: wonen in een virtueel gebouw

bouwbreed Premium

2038: wonen in een virtueel gebouw

De afgelopen jaren waren veel analogieën te vinden tussen de grafische industrie, de media en de bouw. Wat zou er kunnen gebeuren als de bouw de grafische industrie en moderne media volgt?

De grafische industrie kent vandaag heel korte lijnen tussen opdrachtgever en klant. De brochure kan morgen al gedrukt zijn. De handige medewerker van het bedrijf omzeilt vormgevers en redacteuren, hoeft niet meer langs een zetter of lithograaf. De grafische industrie is met de entree van digitale media immaterieel geworden. Iedereen heeft toegang tot de laagdrempelige grafische producten. De verzameling boeken en cd’s of andere geluidsdragers is nu verworden tot digitale informatie die ergens in de wereld op een server staat of rondzwerft tussen alle gebruikers van het medium.

Ook de bouw ondervindt de gevolgen van de digitale revolutie. Eerst al in de manier waarop gebouwen worden ontworpen. Wie eerst nog leerde hoe de tekentafel werkte, zit nu achter een beeldscherm. De informatie in een lijn, getrokken in een tekening in deze virtuele wereld, is vele malen groter. De computer berekent de gewenste waarden en er kunnen geometrisch complexe gebouwen worden gemaakt.

Het vakmanschap, de constructie, de materialen zijn van een andere orde dan boek of pad. Maar ook in de uitvoerende bouw zien we door toenemende automatisering, snel rekenende computers en nieuwe productietechnieken grote veranderingen ontstaan. Prefabricage, industriële bouw. Bouwpakketten van catalogusbouw en houtskeletbouw maken het mogelijk de wensen van klanten sneller en goedkoper te realiseren. De digitale techniek helpt de bouw een volgende stap te zetten. Complexe producten krijgen door samenwerkende ketenpartners nieuwe, reproduceerbare vormen.

De rol van de ontwerper, architect en constructeur zal veranderen. Zij worden de experts in het maken van omhullingen waarbinnen geleefd en gewerkt kan worden. Een omhulling die duurzaam is en ongekende prestaties levert op het gebied van energiehuishouding en binnenklimaat. Essentiële techniek, maar minder interessant voor de gebruiker.

Zo zullen gebouwen complexe structuren worden vol energiebesparende producten, domotica bekabeling en toe- en afvoerleidingen. Een ingenieus samenspel van ranke, met carbonfiber versterkte dubbelgekromde vlakken en massa’s die temperatuurschommelingen helpen voorkomen en weerstand bieden aan de elementen.

De rol van de architect wordt de vormgeving van de techniek die de beleving van het gebouw aan de binnen- en wellicht ook de buitenzijde mogelijk maakt.

Als een gebouw naar wens geprint kan worden en goedkoper te produceren is, wat zal dat betekenen voor de waarde en beleving van een woning? De analogie met de moderne media stopt hier niet. Muziek wordt gedownload en is altijd en overal beschikbaar. Ook boeken en televisieprogramma’s zijn elk gewenst moment op te roepen. Bezit van dergelijke informatie is niet meer aan een product gebonden. Zelfs de overdragers van die informatie zijn geen bezit meer. De smartphones en tablets worden bij elke nieuwe update graag ingewisseld voor het nieuwste model met een grotere capaciteit en snelheid.

Dit fenomeen vertaalt zich ook naar andere producten om ons heen. De auto wordt geleased of gedeeld met meerdere gebruikers. Het kantoor is een flexwerkplek. Je hebt recht op een bureaublad en stoel, maar die kan zich overal in het kantoor of zelfs daarbuiten bevinden.

Voldoende

De leefomgeving volgt. We printen straks de bank, fauteuil of keuken. Met de steeds goedkopere technieken is het beeldscherm straks een hele wand. Dan is het niet belangrijk meer uit welk materiaal de wand is opgebouwd. Als het zijn constructieve en isolerende functie vervult, is dat voldoende. Wonen in een virtueel gebouw. Binnen bestaande structuur, beschermd tegen de elementen en voorzien van duurzame energie, vrij in te delen en in te richten ruimten is wonen in de eigen gewenste omgeving overal mogelijk.

Dit maakt het bijvoorbeeld mogelijk een woning in Emmen in te richten en te beleven als wonen in Amsterdam, inclusief het geluid van een voorbijrijdende tram. Wonen was al onafhankelijk van het klimaat. Nu wordt het onafhankelijk van de plaats, want overal kun je de virtuele sfeer oproepen die je wenst. Nieuwe nomaden leasen overal in de wereld hun gepersonifieerde woonruimte die ze ergens bewaren in een cloud.

Maar ook aan de buitenzijde kan door gebruik te maken van beeldschermen het aangezicht van de woning en gebouwen steeds aangepast worden aan de wens van de bewoner. De gevel van de Ziggo Dome is bijvoorbeeld aan drie zijden voorzien van ledverlichting die als beeldscherm fungeert. Niet langer is het belangrijk hoe het gebouw eruit ziet: de gevel is een beeldscherm dat alle gewenste decors kan aannemen.

Wonen naar persoonlijke voorkeur rond 2040 is niet langer duur of onbereikbaar. De aan virtuele realiteit gewende woonconsument kan in een maatschappelijk verantwoorde, duurzame maatschappij de door architecten gerealiseerde dragers eenvoudig naar wens inkleuren.

Om vervolgens toch graag weer een boek van papier te lezen, een lp op te zetten en de wat versleten, maar toch lekker zittende stoel dichter bij het haardvuur te schuiven.

Iwan van Bochove, industrieel ontwerper en tot 2013 algemeen bestuurslid van Booosting

Dit is een verkort essay uit het boek ‘Glimpses of the future’ dat ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van Booosting is uitgegeven.

Reageer op dit artikel