artikel

Routekaart stuurt doodlopende weg in

bouwbreed

Routekaart stuurt doodlopende weg in

De Routekaart naar Private Kwaliteitsborging van het Actieteam Actieagenda Bouw stuurt een doodlopende zijweg in bij de zoektocht naar een duidelijke verantwoordelijkheid van de opdrachtgever, stellen Nico Scholten en Rob de Wildt.

Het team kiest vooral voor de vervanging van de gemeentelijke controle op de naleving van de technische regelgeving (het Bouwbesluit) door een gelijksoortige private bouwplantoets. Het Actieteam schept hiermee een ingewikkelde verhouding tussen private plantoetsing en gemeentelijke goedkeuring.

De private kwaliteitsborging moet ons inziens ten dienste staan van de opdrachtgever en de gebruiker en dit zal leiden tot innovatie van het plan- en bouwproces. De gemeente kan zich beperken tot één toetsingsmoment, de ingebruikname. De opdrachtgever zal er voor moeten zorgen dat het werk zowel aan zijn eigen wensen voldoet alsook aan de eisen van de overheid. Voor de opdrachtgever staan die eigen wensen natuurlijk centraal. Maar het is ook zijn verantwoordelijkheid dat het bouwwerk aan het Bouwbesluit voldoet. De commissie-Dekker benadrukte in 2008 die rol en zag hierin de aanleiding om de verwarrende preventieve gemeentelijke plantoets ter discussie te stellen. Ook het Actieteam erkent dat de huidige bouwvergunning geen zekerheid biedt en verwarring schept omtrent verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid.

Hoe dan wel? Het moet de rol van de opdrachtgever zijn om ‘conformiteit’ te garanderen, maar dat wil niet zeggen dat hij dat ook kan. Hij zal moeten kiezen uit de beschikbare middelen om een en ander zo in te richten dat aan alle eisen wordt voldaan bij ingebruikname. Dit moet ook voor hem de financiële risico’s achteraf beperken wanneer het gebouw niet voldoet.

Er zijn verschillende manieren, al of niet in combinatie, om het plan- en bouwproces te bewaken:

1. Inschakeling van een erkende ontwikkelaar;

2. Inschakeling van een erkende architect/adviseur;

3. Aanstelling van een externe, erkende onafhankelijke deskundige;

4. Als deskundige opdrachtgever alles in eigen hand houden.

ERB en RIGO vinden dat de ingeschakelde partijen (ontwikkelaar, bouwer, adviseurs) de opdrachtgever, de eigenaar en de gebruiker dienen te vrijwaren voor elk risico van ‘non-conformiteit’, als onderdeel van hun professionele handelen, zoals andere bedrijfstakken dat ook doen.

Meerwaarde

Bij oplevering moet worden aangetoond bij de gemeente dat het gebouw is gemaakt volgens de geldende regelgeving. Dit brengt voor de opdrachtgever een aanzienlijke meerwaarde: deze planbeoordeling wordt zo een efficiënt ook juridisch onderdeel van de kwaliteitsbewaking.

Gedurende het plan- en bouwproces blijft de publieke controletaak beperkt tot bestemmingsplan en welstand. Ook de bewaking van de veiligheid van derden tijdens het bouwen blijft een publieke taak waarvoor echter de opdrachtgever via zijn bouwer als eerste verantwoordelijk en aansprakelijk is. Daarom dient hij ook hier kwaliteit te borgen en risico’s beheersbaar te maken, logischerwijs in combinatie met het veiligheids- en gezondheidsplan (Arbo).

Bij de ingebruikname van het bouwwerk beschikt de opdrachtgever over een onderbouwd dossier waaruit blijkt dat alles goed zit. Dit dient hij in bij de gemeente, die zich niet meer bezig hoeft te houden met de technische inhoud. De gemeente kijkt naar volledigheid en betrouwbaarheid van het dossier. Onvoldoende of ontbrekende onderbouwingen legt men terug bij de opdrachtgever en leidt tot het niet in gebruik mogen nemen.

Routekaart

Het Actieteam heeft een Routekaart gemaakt voor het proces bij gebruik van de private plantoets (proces bouwtoezicht) en een voor de invoering van de private kwaliteitsborging van dit toezicht. Van een integrale samenhang en visie zoals neergelegd in het ERB/RIGO rapport “Verder na Dekker”, uitgevoerd in opdracht van BZK, is helaas geen sprake.

Tenslotte: het Actieteam erkent dat kennis van de regelgeving een ernstig knelpunt is, maar besteedt daar verder geen aandacht aan. Verder gaat de Routekaart voorbij aan de onvermijdelijke en tijdrovende aanpassingen in wet- en regelgeving.

Vooralsnog bepleit het Actieteam een duaal stelsel van private en publieke plantoetsing naast elkaar, waartegen vele partijen steekhoudende bezwaren hebben aangevoerd.

Nico Scholten, Expert Stichting Expertisecentrum Regelgeving Bouw (ERB)

Rob de Wildt, RIGO Research en advies

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels