artikel

Denk anders over brandveiligheid

bouwbreed

Denk anders over brandveiligheid

Brandveiligheid wordt nog altijd gedomineerd door technische oplossingen. Die werken op zich prima, maar zijn ook vaak duurder dan nodig. Volgens Rob Stark is het hoog tijd om anders over brandveiligheid te gaan denken. Integratie, samenwerking en het gebruik van gebouwen zijn minstens zo belangrijk als techniek.

Bij het brandveilig maken van gebouwen zijn veel verschillende partijen betrokken. Die moeten vooral goed samenwerken. Architect, constructeur, installatieadviseur – en vaak ook een aparte brandveiligheidsadviseur – werken op brandveiligheidsgebied nu nog vaak los van elkaar: de constructeur ontwerpt de constructie, en vervolgens worden er aanvullende maatregelen genomen om aan de brandwerendheidseisen te voldoen, bijvoorbeeld door een constructie te bekleden. Maar waar het om gaat is een integrale oplossing.

Stalen kolommen die in het zicht blijven, vragen bijvoorbeeld meer maatregelen dan kolommen die bijvoorbeeld in gipswanden weggewerkt mogen worden. En een staal-betonkolom heeft geen coating of andere voorzieningen nodig, maar een stalen kolom wel. Hetzelfde speelt bij vloersystemen. Wanneer stalen liggers in de vloer worden geïntegreerd, is ook de brandveiligheid met veel minder maatregelen gegarandeerd dan wanneer de liggers niet zouden worden geïntegreerd. En het biedt voordelen op het gebied van duurzaamheid en flexibiliteit. Esthetiek, constructieve kennis en brandwerendheid vormen één geheel en moeten dus ook als zodanig benaderd worden.

Behalve met een integrale aanpak is er ook op een ander terrein veel winst te boeken, namelijk in de samenwerking met de vergunningverlenende en toetsende instanties, in de meeste gevallen de brandweer. In Nederland is er op dat vlak veel minder samenwerking dan in bijvoorbeeld Groot-Brittannië. Daar is de brandweer een partij die, zeker bij de grotere projecten, al in de ontwerpfase actief met de ontwerpende partijen meedenkt en meewerkt aan slimme, innovatieve en goedkopere oplossingen om gebouwen brandveilig te maken.

In Nederland zijn ontwerpteams vaak huiverig om met afwijkende oplossingen te komen uit angst dat die door de brandweer niet geaccepteerd zullen worden. In plaats van optimale oplossingen voor te stellen, worden er oplossingen toegepast waarvan adviseurs dénken dat de brandweer ze zal goedkeuren. Daarbij worden de technische mogelijkheden en de mogelijke inzet van de brandweer te weinig op elkaar afgestemd. De vraag is natuurlijk wat het ei is en wat de kip. Het resultaat is dat lang niet altijd de beste brandveiligheidsoplossingen worden toegepast.

De Technische Commissie 3 van Bouwen met Staal probeert die barrière te slechten. Zo is vorig jaar een dag georganiseerd waarop ingenieurs en brandweermensen op oefencentrum Troned samen in de theorie doken, maar ook brandproeven analyseerden. Daarnaast hebben ze gezamenlijke brandweeroefeningen gedaan om meer inzicht te krijgen in praktijksituaties. Alle deelnemers waren enthousiast. Ze denken dat een betere samenwerking tussen de brandweer en ontwerpers leidt tot veiligere gebouwen.

Ook het gebruik van een gebouw is zeer bepalend voor de brandveiligheid. Zo heb ik zelf gewerkt aan een prachtig oud, stalen gebouw. Het inpakken van de constructie lag voor de hand, maar zou dodelijk zijn geweest voor de architectuur. In plaats daarvan zijn afspraken gemaakt over het gebruik. Het gebruik van het deel met de onbeklede staalconstructie is in de gebruiksvergunning beperkt; zo kan er nooit een brand optreden die het draagvermogen van de constructie te boven gaat. Daarnaast is afgesproken dat bij gebruik met een hogere vuurlast een brandwacht aanwezig moet zijn. Ook dat zijn oplossingen die de brandveiligheid mede kunnen vergroten.

Integratie, samenwerking en anders naar brand kijken, daar gaat het óók om. Geluidsisolerende voorzieningen in theaters ook laten meewerken in de brandwerendheid, de constructie zo ontwerpen dat aanvullende maatregelen niet nodig zijn, en niet gaan voor de standaardtabellen maar ook kijken naar gebruik en mogelijke brandweerinzet. Ontwikkel altijd de meest optimale oplossing, ook als die misschien niet voor de hand ligt.

Ing. Rob Stark, Constructief ontwerper en directeur-eigenaar van IMd Raadgevende Ingenieurs, Rotterdam, en voorzitter van Technische Commissie 3 ‘Brandveiligheid staalconstructies’ van Bouwen met Staal. (r.stark@imdbv.nl)

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels