artikel

Normaliseer stekeindbescherming

bouwbreed

Nederland kent geen regelgeving voor stekeindbescherming. Normalisatie is gewenst, vindt Jolanda Arler. Pas als dat is gebeurd zullen fabrikanten geen producten meer op de markt brengen die schijnveiligheid veroorzaken en niet het juiste beschermingsniveau bieden.

Een stekeind kan voor pijnlijke blessures zorgen. Veel ernstiger is het vallen op of in stekeinden. De kracht van de val kan ervoor zorgen dat men wordt gespietst door een stekeind, wat in sommige gevallen dodelijk kan zijn. Een stekeindbescherming heeft tot doel de gevolgen van dit soort ongevallen te minimaliseren.

Een Amerikaanse gepatenteerde stekeindbescherming is tot nu toe de enige die spietsen kan voorkomen. De Amerikaanse federale wetgeving erkent deze bescherming, die voldoet aan de door de OSHA Californië opgestelde specificaties en testcriteria. In Nederland en Europa mist regelgeving op dit gebied. De Arbowet eist dat veilig en gezond moet worden gewerkt en dat collectieve maatregelen boven individuele maatregelen gaan. Testen en arbeidsongevallen in de VS hebben aangetoond dat ombuigen van stekeinden spietsen niet kan voorkomen. Dat kan alleen door een stekeindbescherming, maar de keuze voor het type stekeindbescherming is hierbij essentieel. De zogenaamde ‘paddenstoelen’, of ‘stootbeveiligers’, bieden vooral een signaalfunctie en beschermen de kleding/huid wanneer men er bij het langslopen tegenaan stoot. Bij een val, waar grotere krachten mee gemoeid zijn, biedt dit type stekeindbescherming geen bescherming tegen spietsen. Die bescherming wordt wel geboden door de kunststof stekeindbescherming met een stalen mantel. Bij meerdere stekeinden op een rij is het mogelijk een houten balk te gebruiken. Ook hier geldt dat toegepaste houten balken moeten voldoen aan nog op te stellen specificaties en testcriteria.

CE-markering is voor de huidige in de markt aanwezige stekeindbescherming niet mogelijk omdat er geen prestatie-eisen bekend zijn. Er zijn geen specificaties en testcriteria beschikbaar waaraan stekeindbescherming moet voldoen om een aanvaardbaar beschermingsniveau te realiseren. Het wiel is in de Verenigde Staten al uitgevonden. Het is dus alleen zaak om de beschikbare normen en richtlijnen te vertalen naar de Europese/Nederlandse situatie.

Innovatie

Een commerciële aanpak van advisering van producten is niet gewenst. Wenselijk is specificaties en testcriteria op te stellen waarop elke fabrikant/leverancier of aannemer zijn producten kan laten testen. En natuurlijk het Europese en Nederlandse traject van normalisering (EN en NEN). Toonaangevende (branche)organisaties kunnen in hun catalogi/brochures een verwijzing van de NTA c.q. NEN-(EN)norm opnemen.

Normalisatie betekent ook innovatie. Zolang er geen normalisatie heeft plaatsgevonden, blijven fabrikanten producten op de markt brengen die schijnveiligheid veroorzaken en niet het vereiste beschermingsniveau bieden. In Nederland is er inmiddels een commissie samengesteld die in eerste instantie moet komen tot een NTA (Nederlands Technische Afspraak). Deze NTA zal uiteindelijk kunnen resulteren in een NEN en NEN-EN-norm.

Op deze manier zal eenduidigheid ontstaan waaraan stekeindbescherming moet voldoen, kan de werkgever op de bouw een vrije en verantwoorde keuze maken van een beschermingsmiddel en kan er ook op worden gehandhaafd. De commissie ambieert een breed draagvlak in de markt door deelname van diverse belanghebbenden omdat het hier de veiligheid van de bouwplaatsmedewerker betreft. Niets doen is geen optie, de huidige situatie is onvoldoende veilig en elk ongeval is er één te veel. Zolang alternatieve methoden niet geschikt of betaalbaar zijn zal er nog steeds met stekeinden gewerkt worden en is het een zorgplicht om met elkaar afspraken te maken over stekeindbescherming. Stekeindbescherming hoeft lang niet altijd en overal te worden gebruikt, het gaat erom de situatie op een juiste manier af te kunnen wegen. Zodoende is de toepassing van deze bescherming ook economisch haalbaar.

Jolanda Arler, Advies en Projekt, Ede

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels