artikel

Starters en bouwers dupe van bezuiniging

bouwbreed

Het woonakkoord zal niet alleen geen enkele starter verleiden tot het kopen van een huis, maar ontneemt hem volgens Hennes de Ridder ook nog eens het zicht op een betaalbare en duurzame huurwoning.

De woningmarkt zit zo vast als een huis. Deze komt pas weer op gang als de prijzen dalen van vooral de goedkope huizen. Die worden dan gekocht door starters waardoor de hele kolom in beweging komt. De vraag is of dat met het woonakkoord op gang gebracht wordt.

Het dalen van de prijzen van koopwoningen gaat langzaam vanwege de moeilijke acceptatie van de restschulden. De huizenprijzen zijn al behoorlijk gezakt maar moeten toch nog verder zakken. Wat zou het mooi zijn als de minister van Financiën zich uitslooft om de door hem gesteunde banken eens te dwingen om ze – als de grote aanjagers van de torenhoge hypotheekschuld van Nederland – in ieder geval samen met de huizenbezitter de restschuld voor hun rekening te laten nemen. Twee met schuld, dan ook twee een dikke bult. Met zo’n maatregel zullen de huizenprijzen sneller zakken dan nu het geval is.

Zelfs als de prijzen verder dalen, zullen de starters om minstens drie redenen niet kopen. De eerste is dat juist de starters bijna geen vaste baan meer kunnen krijgen, maar alleen tijdelijke contracten. Dat maakt het verkrijgen van een hypotheek zeer lastig. De tweede is dat de huidige starters veel jobhoppers telt die helemaal niet geïnteresseerd zijn in een koophuis. Zij willen mobiel zijn, waarbij behuizing op een vaste locatie in de weg zit. De derde is dat starters het niet leuk vinden dat zij 50 procent moeten aflossen en dat de zittende hypotheekschuldenaren – die het grote probleem zijn – niet hoeven af te lossen. Zij willen niet gebruikt worden om de zittende generatie huizenbezitters uit de brand te helpen. Samenvattend kan worden gesteld dat de starters willen huren, niet kopen. De starters als middel om de koopwoningmarkt te stimuleren gaat dus niet werken.

Het is beter en sowieso netter om de starters als doel te zien. Zij staan immers op lange wachtlijsten. We moeten dus meer, sneller en vooral goede en goedkope huurhuizen realiseren. In dat geval zijn starters niet alleen doel maar ook nog middel omdat ook zij verhuizen, behangen, vloerbedekking leggen, meubels kopen en daarmee de economie op gang brengen.

Inschattingsfout

Voor de huurmarkt belanden we bij de woningcorporaties. Die moeten dus extra investeren. Dat wordt sowieso bemoeilijkt door de heffing van 1,7 miljard die het kabinet de corporaties oplegt om zijn bezuinigensopgave te halen. Sommige corporatiedirecteuren stoppen volledig met nieuwbouw. Het kabinet maakt hiermee een behoorlijke inschattingsfout. Ook niet handig is een verbouwingsfonds van 150 miljoen zonder voorwaarden, terwijl er een gigantische stedelijke herstructuringerings-, renovatie- en transformatieopgave in Nederland is, die in de plaats komt van de Vinex-tsunami die ons jarenlang heeft geteisterd. Deze enorme markt met een groot potentieel aan starters komt niet tot ontwikkeling doordat enerzijds de beleggers niet substantieel willen afwaarderen en anderzijds de bouwers nog steeds peperduur en grootschalig ambachtelijk werken in een dodelijke prijscompetitie op efficiënt hakken, zagen, beitelen, schaven, timmeren, smeren, purren, schuimen en containers vullen met – op deze manier – onbruikbaar gemaakte materialen. Deze prijscompetitie wordt veroorzaakt doordat de corporaties nog steeds architecten en andere adviseurs inschakelen om de vraag te specificeren waardoor aannemers elke keer maatwerk moeten leveren. Sommige corporaties maken het wel heel erg bont door onder het mom van ketenintegratie samen te werken met een groepje aannemers en ze voor 5 jaar 2,5 procen winst en 6 procent algemene kosten te geven. Dan wordt het gegarandeerd gepruts en begint het veel te lijken op het uitlokken van bouwfraude. Het kabinet zou er goed aan doen om de 1,7 miljard heffing en de 150 miljoen subsidie alleen terug te geven aan die woningbouwcorporaties die aannemers door hun uitvraag dwingen industrieel gemaakte inbouwpakketten te ontwikkelen. Die zijn op basis van een eerste experiment in Nieuwegein zeker de helft goedkoper, twee keer beter, twee keer duurzamer en twee keer sneller in te bouwen dan wat de huidige bouw presteert. Daar heeft de bouwsector meer aan dan aan een jaartje korten op de btw. Het kabinet zou moeten bedenken dat het hervormen van de bouwsector, die al 30 jaar zonder enig resultaat op de agenda staat, juist in een tijd van totale stagnatie kan worden verwezenlijkt. Met de bovenbeschreven stimulans krijgt het bovendien een veelvoud terug van wat het nu denkt te bezuinigen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels