artikel

De nieuwe economie gaat over samen delen

bouwbreed

Werk is een waarde die volgens Jan den Boer zo belangrijk is dat hij daar best wat salaris voor in wil leveren. Hij ziet een nieuwe economie opkomen, waarin werk en hobby, geld en diensten, discipline en liefde voor het vak en je omgeving steeds meer vloeiend in elkaar overlopen. ‘Maatschappijwerking’ in plaats van ‘marktwerking’.

De crisis vraagt op veel gebieden een nieuwe manier van denken. De huizencrisis was als eerste aan de beurt: mensen moesten wennen dat ze geen recht meer hadden op een stijging van de prijzen, en zelfs geen recht op het bedrag wat een huis toevallig in 2008 waard was. Pas als mensen dit recht loslaten, komt er weer ruimte op de woningmarkt.

Dezelfde vraag komt nu op voor de arbeidsmarkt. Mensen zijn gewend aan salaris stijgingen en gewend dat hun salaris minimaal de huidige waarde behoudt. Maar dat is een oude manier van denken, die primair gaat over financiële waarde.

Oudere werknemers

Mensen die intussen hun baan verloren hebben, zullen ontdekken dat geld zeker niet de enige waarde is van werk. De intrinsieke waarde van het hebben van een baan is voor veel mensen enorm belangrijk voor hun persoonlijke geluk en mogelijkheden om te groeien in hun leven.

Bestuurder Jeroen Versteeg van IT-bedrijf Capgemini stelde kort geleden de interessante vraag aan zijn oudere werknemers of ze salaris willen inleveren, zodat meer werkgelegenheid behouden kan worden. De vakbonden gaan gelijk in de weerstand, zoals ze eerder deden bij een zelfde voorstel voor PostNL. Een aantal werknemers wilde daar nog wel zo’n deal sluiten, maar de vakbonden hielden het tegen en veel postbodes zijn intussen ontslagen.

We hebben een nieuwe manier van economisch denken nodig, waarin geld maar één van de vele waarden is die ons leven bepaalt. Ik hanteer zelf geen traditionele definitie van werk meer. Ik doe veel dingen die ik leuk vind, ik besteed daaraan veel tijd, sommige dingen leveren een behoorlijk salaris op, andere dingen doe ik voor weinig geld. Ik kan er in totaal redelijk goed van leven, maar ik zorg dat mijn vaste lasten relatief laag blijven. Dat geeft me ruimte om flexibel om te gaan met inkomsten en activiteiten.

De nieuwe economie gaat over het definiëren van een veelheid aan waarden die we met elkaar uitwisselen, waarin werk en hobby, geld en diensten, discipline en liefde voor het vak en je omgeving steeds meer vloeiend in elkaar gaan overlopen.

De eerste stap die we te doen hebben is onze overtuigingen loslaten dat we recht hebben op de meest luxe financiële positie die we toevallig in 2008 verworven hadden. Als we echt met elkaar gaan delen, dan is bijvoorbeeld 5 procent loon inleveren voor behoud van werkgelegenheid voor veel mensen alleen maar een prachtig gebaar waardoor je collega’s kunt behouden.

Met behoud van collega’s en vermindering van loon kan misschien ook de werkdruk wat verminderen, waardoor bijvoorbeeld de waarde tijd terugkomt voor de waarde geld. In de vorige crisis in de jaren 80 deden we dat ook met werktijdverkorting, dit soort instrumenten zullen we opnieuw met z’n allen moeten inzetten.

Essentie

Is dit nu links of rechts? Wat mij betreft links, het gaat mij om solidariteit. Het gaat niet om kale marktwerking, maar om een brede ‘maatschappijwerking’, het uitwisselen van waarden die iedereen in zijn of haar waarde laat. De essentie is daarbij dat het niet meer gaat om wat je hebt maar om wat je doet. Als je een huis hebt, ben je bezig met de waardestijging, als je in een huis woont dat zet je alles in om prettig te wonen, en is de waarde maar een klein onderdeel van het geheel. Als je een salaris hebt dan is de hoogte daarvan essentieel, als je werkt dan is salaris maar een onderdeel van een totaal aan levensvervulling die werk biedt.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels