artikel

Kabinetsvoornemen goed voor vernieuwing

bouwbreed

Kabinetsvoornemen goed voor vernieuwing

Het kabinet heef het voornemen om de aansprakelijkheid in de bouw aan te scherpen. Een steun in de rug van de vernieuwing, vindt Pieter Huijbregts.

Op feestjes is de bouw een favoriet onderwerp van gesprek. Helaas niet altijd positief. Wie wil bouwen vreest zich in een avontuur te storten. Dat het kabinet plannen heeft om een koper beter te beschermen is dus goed voorstelbaar. Het zal helpen kaf van koren te scheiden. Verzet vanuit de sector lijkt dus tegen zijn eigen belang in te gaan. Waar komt die angst vandaan? Is de bouw er nog niet klaar voor? Zijn opdrachtgevers er nog niet aan toe? Of is het initiatief van het kabinet juist een welkome steun in de rug?

De foutgevoeligheid van de bouw kent meerdere oorzaken. De scheiding van ontwikkelen, bouwen en beheren, het per project steeds uitvinden van het wiel en de steeds wisselende combinaties van partijen worden als oorzaken gezien. Deze maken het transactieproces zo complex dat makkelijk conflicten oplevert. Iedere oorzaak kent zo zijn oplossingsrichting en daar wordt vol op ingezet: het aanbieden van totaaloplossingen door integratie van ontwerpen en bouwen (met BIM), ketensamenwerking (met lean) en met flexibele concepten die recht doen aan het unieke karakter van iedere bouwopgave (conceptueel bouwen). Uit onderzoek van het Netwerk Conceptueel Bouwen blijkt dat de totale capaciteit voor nieuwbouwconcepten in Nederland in 2013 bijna 17.000 woningen en voor conceptmatige renovatie bijna 11.000 woningen per jaar is. Die nieuwe industriële capaciteit wordt nog maar deels benut; 33 procent voor nieuwbouw en 19 procent voor renovatie. Ook in andere marktsegmenten komt meer en meer de conceptmatige benadering op. Voor een groter gebruik van de capaciteit blijkt zekerheid voor klanten erg belangrijk. Met middelen als restatiegarantie en met het predicaat Excellent Concept wordt hieraan gewerkt. Er lopen inmiddels pilots met garantie op resultaten over lange periodes (>10 jaar). Deze prestatiecontracten leggen helder vast welke kwaliteit de klant mag verwachten, hoe de prestaties worden gemonitord (resultaten worden gecorrigeerd voor de invloed van het gebruik en het weer) en hoe wordt bijgestuurd bij afwijkingen. Dit jaar worden ook de eerste predicaten voor een Excellent Concept uitgereikt door de Stichting Excellent Conceptueel Bouwen. Het predicaat verklaart dat de belofte van het betreffende concept betrouwbaar is en leidt tot de afgesproken huisvestingsoplossing. Het vernieuwende deel van de sector lijkt dus klaar voor aanscherping van de aansprakelijkheid. Belangrijk is wel dat opdrachtgevers met een prestatiegerichte vraag de markt benaderen.

Sinds twee jaar organiseert het Netwerk Conceptueel Bouwen een prijs voor de Meest Vernieuwende Opdrachtgever. Inmiddels zijn daar tientallen opdrachtgevers voor genomineerd. Tijdens de manifestatie De Voorsprong worden weer de prijzen voor dit jaar uitgereikt. Deze opdrachtgevers dagen de markt uit om met oplossingen te komen en schrijft ze niet zelf voor. De vraag wordt open gesteld, probleemstellend en uitdagend van karakter. Feitelijk is er een omslag van opdrachtgever naar vrager. Vastgoedontwikkeling wordt zo meer ‘inkopen’. Afnemende financieringsmiddelen en de druk op een sluitende business case hebben inmiddels geleid tot forse bezuinigingen en minder mensen. Dat maakt dat men daar steeds gevoeliger voor wordt. Vernieuwend vragerschap is ook aanleiding om de bedrijfscultuur te vernieuwen. Vertrouwen en je kwetsbaar durven opstellen, gelijkwaardigheid en in waarde laten, leergierigheid en durven los laten, zijn veel gehoorde kenmerken. Veel is nog nieuw en daarom wordt, onder meer binnen platforms van het Netwerk Conceptueel Bouwen, kennis gedeeld om de omslag naar vernieuwend vragerschap te versnellen. Steeds meer opdrachtgevers ontdekken dat de omslag naar vernieuwende vragers forse verbeteringen in de exploitatie oplevert (betaalbaarheid en kwaliteit) terwijl de risico’s afnemen. Dus ook vragers blijken bereid hun vraagstrategieën bij te stellen.

Het voornemen van het kabinet sluit goed aan bij vernieuwing waar de bouw al mee bezig is. De angst die in sommige delen van de sector wordt verwoord lijkt een vorm van koudwatervrees. Het initiatief is een steun in de rug van de vernieuwing. Het zal vragers meer zekerheid geven en daarom meer mensen doen besluiten om bouwen weer aan te durven.

Pieter Huijbregts, bestuurder Netwerk Conceptueel Bouwen www.conceptueelbouwen.nl

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels