artikel

Verwar bouwwerk niet met wasmachine

bouwbreed

Verwar bouwwerk niet met wasmachine

Cobouw meldde afgelopen vrijdag op de voorpagina dat de regering meer risico’s bij aannemers wil leggen. Volgens Dick van Werven ziet de auteur wat over het hoofd.

“Ernstige bouwkundige gebreken zijn nu nauwelijks op aannemers te verhalen. De aannemer is een dag na oplevering al gevrijwaard van de meeste toekomstige claims.” Het artikel grossiert helaas in dergelijke beweringen en onjuiste stellingen. Ten onrechte wordt verder de indruk gewekt dat gebreken aan bouwwerken altijd zijn terug te voeren op fouten van de aannemer en dat bouwbedrijven er slechts op uit zijn om aan aansprakelijkheid te ontkomen.

Het artikel ziet over het hoofd dat een bouwwerk, anders dan bijvoorbeeld de genoemde wasmachine, veelal wordt gebouwd naar een van de opdrachtgever afkomstig ontwerp. In de bouw wordt het eindresultaat dan ook vaak niet alleen bepaald door de uitvoering door de aannemer, maar ook door het ontwerp (voorgeschreven constructies en gekozen materialen) van de opdrachtgever. De opdrachtgever staat in voor de deugdelijkheid van zijn ontwerp, zoals de aannemer dat doet voor de goede uitvoering. Uit onderzoek blijkt overigens dat de oorzaak van veel gebreken aan bouwwerken nu juist in het ontwerp zitten. Waar de kwaliteit van het eindproduct vaak wordt bepaald door het werk van opdrachtgever en aannemer, is niet verwonderlijk dat, indien het werk een gebrek vertoont, discussie tussen partijen kan ontstaan over de vraag of dat gebrek is terug te voeren op een tekortkoming in het ontwerp of een fout in de uitvoering.

Tenzij de oorzaak zonneklaar is zal die discussie moeten worden beslecht door deskundigen: door arbiters die veelal vanuit hun eigen deskundigheid kunnen beoordelen wat de oorzaak is, dan wel – voor het geval het geschil bij de gewone rechter terechtkomt – door een door de hem benoemde deskundige. Op grond van het geldend recht is de aannemer in beginsel aansprakelijk voor gebreken die zich tijdens de bouw voordoen. Hij kan zich van aansprakelijkheid bevrijden indien hij aannemelijk maakt dat het gebrek het gevolg is van een fout in het ontwerp van de opdrachtgever (waarbij overigens rekening wordt gehouden met de vraag of de aannemer tegen die fout had moeten waarschuwen).

Na oplevering is de situatie dat de aannemer alleen aansprakelijk voor een verborgen gebrek, waarvan de opdrachtgever bewijst dat dat door de aannemer is veroorzaakt. Dat is niet verwonderlijk. Want oplevering door de opdrachtgever is niet zomaar iets. Oplevering impliceert immers goedkeuring van het werk door de opdrachtgever. Met die goedkeuring wordt vastgesteld dat de aannemer voldoet aan zijn contractuele verplichtingen. Het logisch gevolg daarvan is dat de aannemer voor een nadien optredend gebrek alleen aansprakelijk is wanneer dat gebrek

1) voor de opdrachtgever bij goedkeuring niet zichtbaar was en

2) is terug te voeren op een tekortkoming van de aannemer.

Een verdergaande aansprakelijkheid van de aannemer voor gebreken doet afbreuk aan de betekenis van goedkeuring en oplevering van het werk door de opdrachtgever.

Voor de vraag of een gebrek verborgen is, wordt door rechters en arbiters overigens terecht rekening gehouden met de mate van deskundigheid van de opdrachtgever: heeft deze opdrachtgever – of de door hem aangestelde toezichthouder – het gebrek redelijkerwijs kunnen onderkennen?

Tenslotte: bij bouwwerken is de aannemer op grond van de wet gedurende twintig jaar na oplevering aansprakelijk voor daarin voorkomende, aanvankelijk verborgen, gebreken. In de gangbare, door de overheid vastgestelde, algemene voorwaarden in de bouw geldt een aansprakelijkheid van de aannemer gedurende tien jaar na oplevering voor ernstige verborgen gebreken (gebreken die leiden tot het geheel of gedeeltelijk instorten – of dreigen in te storten – van het werk). En een aansprakelijkheid van de aannemer gedurende vijf jaar na oplevering voor gewone verborgen gebreken. In door consumentenorganisaties met de bouw overeengekomen voorwaarden is het al niet anders. Sprekend over termijnen en terugdenkend aan die wasmachine: het artikel stelt dat fabrikanten van wasmachines “principieel aansprakelijk zijn en blijven voor technische fouten”, maar ziet even over het hoofd dat een eventuele aansprakelijkheid veelal beperkt is tot de garantietermijn van meestal een jaar.

Dick van Werven, jurist bouwrecht bij Bouwend Nederland

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels