artikel

Pensioenversobering maakt banken huiverig

bouwbreed

Pensioenversobering maakt banken huiverig

We zijn nipt uit de recessie, de woningmarkt krabbelt overeind en het consumentenvertrouwen neemt met voorzichtige pasjes toe. Maar het herstel is tegelijkertijd broos. Daarom vindt Nico Rietdijk het zo wonderlijk dat dit kabinet het prille herstel zo gemakkelijk in de waagschaal wil stellen door het (nabestaanden)pensioen op de snijtafel te leggen.

Het lijkt met zoveel gemak gezegd: “Het versoberen van de opbouw van het (nabestaanden)pensioen kan de schatkist een aardige besparing opleveren.” Uiteindelijk wil het kabinet al in 2017 een besparing op onze pensioenen hebben ingeboekt van 2,8 miljard euro. En aangezien de eerdere plannen voor de pensioenhervorming het in de Eerste Kamer niet hebben gehaald, moeten er kennelijk andere wegen worden bewandeld om de bezuiniging veilig te stellen. Zoals het pensioen voor nabestaanden.

Het maakt mij boos dat onze overheid vaak zo eendimensionaal naar de eigen begroting kijkt. Slechts de donkere bril van bezuinigen lijkt de enige juiste optiek, bij een welhaast masochistische focus op het begrotingstekort van 3 procent. Of zoals oud-MKB-voorzitter Hans de Boer onlangs terecht zei: “Dit kabinet is alleen gefixeerd op de teller van de breuk.” De teller is in dit geval het begrotingstekort. Voor de noemer (het onderste deel van de breuk), het nationaal inkomen, toont het kabinet zich zo ongeveer blind en doof. Dat is niet alleen merkwaardig, het is ook dom. Sterker, door alle bezuinigingsdrift krimpt de economie, daalt dus de noemer en wordt de eindwaarde van de breuk niet kleiner, eerder groter.

Stel je eens voor, het nabestaandenpensioen wordt flink versoberd, zoals het kabinet ten diepste wil. Wat betekent dat dan? De banken zullen zich zonder twijfel verder terugtrekken van de hypotheekmarkt. Bij afschaffing of versobering van het nabestaandenpensioen ontstaan er voor banken meer onzekerheid of lasten voor hypotheek na overlijden van partner c.q. kostwinner nog kunnen worden opgebracht. Daardoor zullen banken zich (nog) terughoudender gaan opstellen. De woningmarkt, die eindelijk wat lijkt op te krabbelen, zal alsnog dieper wegglijden. Met dus opnieuw dalende huizenprijzen en een wassende stroom eigenaar-bewoners die financieel ‘onder water’ komen te staan. Laten we niet vergeten: een gezonde woningmarkt en een gezonde economie vormen een precair huwelijk. Als mensen zich dus zorgen maken over hun pensioen èn de waarde van hun huis zullen zij ook in winkels minder besteden. Zo’n eendimensionale pensioenmaatregel lost dus niets op, maar verergert het probleem alleen maar.

Wat dan wel? Brussel heeft nu eenmaal de bezuinigingsdrift, die schuil gaat achter het Nederlandse begrotingsbeleid, goedgekeurd. Er zit dus niets anders op dan dat minister Jeroen Dijsselbloem teruggaat naar eurocommissaris Olli Rehn en zegt dat we het anders gaan doen. Namelijk dat het kabinet zijn burgers in de gelegenheid wil stellen om het premievrij sparen niet langer exclusief te houden voor de inleg bij pensioenfondsen. Maar dat het premievrij sparen voor het pensioen voortaan ook mogelijk wordt bij de aflossing van de hypotheek of de bouw van het eigen huis. Daarmee vang je geen twee maar drie vliegen in één klap. Het zorgt er voor dat de woningmarkt sneller opkrabbelt, het beperkt de uitgaven van de hypotheekrenteaftrek. En niet onbelangrijk: het zorgt voor vertrouwen en geeft een boostaan de economie.

Bovenal is het een mooie manier om van een stukje collectivering af te komen en het individu weer over zijn eigen bestaan mag beslissen. Met een mooi woord heet dit ‘participatiesamenleving’, dat het kabinet zo hoog in het vaandel heeft staan. Ofwel een samenleving waarin burgers meer verantwoordelijkheid krijgen voor hun eigen leven en omgeving. Het woord participatiesamenleving is onlangs zelfs uitgeroepen tot hét woord van 2013. Nu de invulling nog. Wanneer zien Dijsselbloem en Rehn elkaar ook al weer?

Nico Rietdijk, directeur NVB Vereniging voor ontwikkelaars & bouwondernemers

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels