artikel

Voor Rijkswaterstaat is co-creatie de toekomst

bouwbreed

Voor Rijkswaterstaat is co-creatie de toekomst

Rijkswaterstaat zet in op co-creatie: slim samenwerken, slim koppelen en integraal aanpakken. Leden van het Opdrachtgeversforum voor de Bouw draaien binnenkort een aantal maanden mee in de organisatie van één van de andere leden. Doel is het leren van elkaars werkwijze en het delen en versterken van elkaars kennis, aldus Jan Hendrik Dronkers.

Op Prinsjesdag werd nog eens helder dat de accenten in de begroting steeds zwaarder komen te liggen op beheer en onderhoud. Dat stelt de overheid, de kennissector en de markt voor een nieuwe uitdaging. Samen gaan we werken aan een robuuste, duurzame infrastructuur tegen minimale kosten. Dat geeft ook een extra impuls aan de werkrelatie tussen de overheid en de markt. Die is overigens de afgelopen jaren al sterk verbeterd onder de vlag ‘Markt, tenzij’. Rollen zijn helderder afgebakend; een nieuwe generatie uniforme, functionele contracten leidt tot creatievere, praktische bouwproducten en meer maatschappelijk rendement. Ook het gedrag tussen opdrachtnemers en opdrachtgevers verandert. Het onderling vertrouwen groeit en we spreken steeds meer elkaars taal.

De crisis brengt Rijkswaterstaat en de markt nog dichter bij elkaar. Bedrijven, ingenieursbureaus, kennisinstituten en overheden moeten nu echt als partners met elkaar optrekken. Dat noopt tot nieuw gedrag dat veel verder gaat dan we de afgelopen jaren konden voorzien. Rijkswaterstaat wil niet langer opereren in een regisseursrol achter de contractentafel. Opdrachtgever zijn betekent niet dat je je moet terugtrekken in een ivoren toren. Integendeel. In de praktijk ligt er een rijke schakering aan programma’s en projecten die uitgevoerd moeten worden. Daar ligt de kracht van Rijkswaterstaat. Daar vinden opdrachtgevers en opdrachtnemers elkaar. En daar liggen de kansen voor duurzame innovatie en kostenbesparingen die ons land zo hard nodig heeft.

Maar die kansen vind je uitsluitend als je elkaar vanaf het eerste begin opzoekt. Niet in het stadium waarin projecten al in rapporten of contracten zijn dichtgetimmerd. De grootste winst is te boeken als je al samen optrekt aan de voorkant van projecten. In de planfase. Daar kunnen we samen problemen in beeld brengen en brainstormen over vernieuwende oplossingen.

Regelgeving

Maar de praktijk is ook de plaats om kennis te delen en te innoveren. Als tijdens de uitvoering betere technieken of methodes ontstaan, moeten die worden toegepast. Wij zoeken daarbij de grenzen van de regelgeving op. Samen met gemeenten, provincies, burgers en kennisinstituten. Co-creatie, noemen we dat: slim samenwerken, slim koppelen en integraal aanpakken.

De Brouwersdam is daarvan een prachtig voorbeeld. Gemeenten, de provincie Zuid-Holland en Rijkswaterstaat willen in die dam een ‘doorlaat’ maken om het getij op de Grevelingen terug te brengen. Dat is goed voor de waterkwaliteit in het gebied, de flora en fauna, maar ook de recreatie en de visserij. Maar door hier de gouden driehoek overheid, markt en kennisinstituten samen te brengen krijgt dit project pas echt een extra dimensie.

De getijdestromen kunnen, met turbines, ook worden benut voor het opwekken van duurzame energie. De centrale kan op termijn zelfs een belangrijke bijdrage aan de waterveiligheid leveren. Een overschot aan rivierwater kan namelijk met de turbine naar zee worden gepompt. Daarmee kan waterdruk op de dijken van de Rijnmond en de Drechtsteden worden weggenomen. Maar dat is niet alles. Het Nederlandse bedrijfsleven kan met deze kennis goede zaken doen in het buitenland.

Opdrachtgevers en opdrachtnemers zetten in de praktijk dus al belangrijke stappen naar een nieuwe, gezamenlijke bouwcultuur. Maar échte co-creatie bereik je door projectgebonden samen te werken in de verticale bouwketen. Ketenintegratie leidt tot een cultuur waarin de belangen van opdrachtgevers en opdrachtnemers in evenwicht zijn. Waarin we transparant zijn ten opzichte van elkaar en samen werken aan vakmanschap.

De leden van het Opdrachtgeversforum voor de Bouw gaan hier werk van maken. Elf van hun medewerkers draaien binnenkort een aantal maanden mee in de organisatie van één van de andere leden. Op die manier leren we echt in de praktijk. We kijken in elkaars keuken, leren van elkaars werkwijze en we delen en versterken elkaars kennis.

Co-creatie is de toekomst. Samenwerken als partners is de sleutel voor kostenbesparingen, voor groei, werkgelegenheid, duurzaamheid en veiligheid. Maar het is ook de drager voor een nieuwe opdrachtgever-opdrachtnemerrelatie. Een relatie op basis van respect, vertrouwen en transparantie, met kennis als verbindende schakel.

Jan Hendrik Dronkers, directeur-generaal Rijkswaterstaat Bestuurslid Vernieuwing Bouw

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels