artikel

Stapelen tot een toren van Babylon

bouwbreed Premium

Stapelen tot een toren van Babylon

Het zijn zware tijden voor de bouw. Juist in deze tijd merken aannemers daarom de aangescherpte eisen vanuit wetgeving en Europese normen. Er is sprake van het stapelen van verplichtingen. Ook worden steeds meer certificaten gestapeld vanuit aanbestedingscriteria. Dit begint een beetje te lijken op de toren van Babylon, zo betoogt Jos Schouten van Aboma.

Onze klanten zijn bouwers, en zijn het stapelen gewend, het zit in hun genen zogezegd. Van oudsher is bouwen de zwaartekracht trotseren en de lucht of de diepte ingaan. De elementen worden getrotseerd en aardbevingen opgevangen. We bouwen steeds energiezuiniger en noemen dit duurzaam. We bouwen in steeds kortere tijd en in toenemend complexe omgevingen steeds uitdagender ontwerpen en ondertussen nemen de aanbestedingseisen toe.

In de vorige eeuw moest je als aannemer ook al laten zien wat je kon, dat je vergelijkbare werken al eerder had gemaakt, dat je ervaring had en dat je een garantie kon afgeven om aan te tonen dat je aan je financiële verplichtingen kon voldoen. Dit waren de zogenaamde aanbestedingscriteria en die waren noodzakelijk om de opdrachtgever de zekerheid te geven dat je tijdens de rit niet zou omvallen vanwege faillissement.

Al gauw kwamen er criteria bij. Met de geboorte van de Veiligheids Checklist voor Aannemers (VCA) en het uitgroeien tot een volwaardig arbomanagementsysteem ontstond de wens bij opdrachtgevers dit als aanbestedingscriterium toe te voegen. Immers, niemand is gebaat bij onveiligheid.

Daarna leek de beer los en werden steeds meer criteria gestapeld. Je moet een kwaliteitssysteem hebben; de opdrachtgever moet VCO hebben en de uitzendbureaus VCU. We noemen dit emvi-criteria.

Werknemers en leidinggevenden moeten zijn opgeleid en voor beroepen komen specifieke eisen zoals certificaten voor vakbekwaamheid en steeds meer professionals moeten persoonlijk gecertificeerd worden om hun vak uit te mogen oefenen. Als je als onderneming het Ohsas 18001 managementsysteem hebt ingevoerd, krijg je een handhavingsvakantie en als je SPIC voert of de veiligheidsprestatieladder krijg je voordeel op je aanbesteding bij Rijkswaterstaat of ProRail; projecten worden in Breeam uitgevoerd of in Leed en ook wordt lean geïntroduceerd om verspilling te voorkomen en waarde toe te voegen aan je product voor je klant. FSC voor duurzaam hout en ISO 14001 voor je milieuzorgsysteem. Begrijp me niet verkeerd, de systematische beheersing van risico’s, kwaliteits-, milieu-, en maatschappelijke aspecten is noodzakelijk maar je moet het willen en niet als een gestapelde verplichting opgelegd krijgen.

Naast de stapeling van veiligheids-, kwaliteits- en maatschappelijke certificaten vraagt de overheid ook veel van werkgevers zoals bijvoorbeeld: het opstellen van de risico inventarisatie en –evaluatie en de V&G-plannen voor de persoonsadministratie van identiteitsbewijzen. Je kunt je voorstellen wat voor berg zich begint af te tekenen. Het knelpunt is dat je er iets mee moet doen en ondertussen stapelen we door en ontstaat er een schier onoverzichtelijke toren van Babylon waarbij we niet in staat zijn om te zien wat zich aan de andere kant bevindt. Minder is meer, dus laten we beginnen om eens bewust de keuze voor systemen te maken en dit ook echt te willen! Dan kunnen we die berg eens gaan afbouwen en ervoor gaan zorgen dat er iets gedaan wordt met de inhoud. Neem geen genoegen met dikke plannen of uitgebreide risico-inventarisaties als niet alle preventieve maatregelen zijn genomen. Probeer het te beperken tot de belangrijkste risico’s en zorg ervoor je systeem te laten draaien. Besteed serieus aandacht aan de échte risico’s en los deze dan ook op. En zorg ervoor dat bij het oplossen van één risico er geen tien nieuwe ontstaan.

In de ontwikkelingen op het gebied van veiligheidsmanagement zien we een afname van het aantal arbeidsongevallen door verbetering van techniek, systemen en nu door het werken aan de bewustwording en de veiligheidscultuur. De stap die erna komt ligt in de menselijke interactie. Veilig werken moet feitelijk automatisch plaatsvinden. Je moet niet anders willen en kunnen. Hiertoe behoort ook het aangesproken worden op je gedrag en dit te waarderen omdat je er van kunt leren maar ook zélf vanuit zorg en betrokkenheid je collega’s aanspreken omdat je wilt dat ze ’s avonds weer veilig naar hun gezin gaan. Het gaat om dat willen, dat is belangrijk. Bij ieder systeem, iedere keuze, iedere ontwikkeling zien we dat het willen, het omarmen en doorleven van het systeem noodzakelijk is om het gedragen te krijgen en succesvol in te voeren. We maken ons het systeem eigen en zorgen dat we het belangrijk blijven vinden en onze werknemers ook. Dat is de kern van de zaak en dát is de weg naar een praktische aanpak. Dan zijn die gestapelde aanbestedingscriteria wellicht overbodig in de toekomst.

Jos Schouten, veiligheidskundige bij Aboma in Ede.

Reageer op dit artikel