artikel

Opdrachtgever moet leren loslaten

bouwbreed Premium

Opdrachtgever moet leren loslaten

Onlangs kwam USP met een onderzoekje naar buiten waaruit bleek dat veel ‘voorschrijvers’ in de bouw nogal traditioneel werken. Nog steeds wordt het meest gewerkt met een aanbesteding op bestek en tekeningen.

Twee veelgehoorde verklaringen om volgens deze traditionele vorm te werken (en niet via Bouwteams, geïntegreerde contracten of nog andere vergaande vormen van samenwerking): ‘de opdrachtgever wil het zo’ en ‘men is het nu eenmaal zo gewend’. Het zwartepieten zou dan kunnen beginnen. Willen architecten en adviseurs niet mee met vernieuwende vormen of worden ze tegengehouden door de opdrachtgever?

Ik laat deze zwarte piet even in het kaartenpakje zitten. Het is immers best een logische redenering: ik weet wat ik heb en ik weet niet wat ik krijg. Opdrachtgevers houden vast aan de traditie, omdat dit het gemakkelijkst is, voor hun gevoel de minste kans op fouten geeft en juridisch allemaal gedekt is. Bij de traditionele vorm klopt de term ‘opdrachtgever’ dan ook perfect. Hij of zij vertelt wat er gedaan moet worden en de ander doet dat (u vraagt, wij draaien).

En toch wil een grote groep het anders, ook onder opdrachtgevers. Minder star, meer vernieuwing, betere samenwerking, hogere kwaliteit tegen een normale prijs. Het gaat om waarde creëren bij een investering, Best Value Procurement (BVP). Een belangrijke voorwaarde daarbij is dat diegene die ontwerpt, tekent en bouwt niet alleen verantwoordelijkheid krijgt, maar ook bevoegdheden. Opdrachtgevers moeten het moeilijkste doen wat er is: loslaten.

Een goed voorbeeld dat het kan, is de winnaar van de Hier EnergieNul prijs: ‘N329, de weg van de toekomst’. Het is een toonbeeld van duurzame innovatie in de grond-, weg- en waterbouw. De uitvoering gaat volgens een nieuwe manier van werken en past in de gedachtegang van BVP. Volgens de jury tonen opdrachtgevers en de markt met dit project gezamenlijke innovatiekracht en breken ze met traditionele kaders.

Duidelijk is dat hier waarde gecreëerd wordt voor de uiteindelijke gebruikers. De overheid heeft hier zijn rol van ‘opdrachtgever’ losgelaten en is meer de samenwerking aangegaan. Misschien had een traditionele uitvraag een lagere prijs opgeleverd, maar de uiteindelijke waarde ligt op deze manier vele malen hoger. Ik roep opdrachtgevers op om wat vaker durven los te laten, dan kan de waarde voor Nederland stijgen.

Ed Nijpels, voorzitter NLingenieurs

Reageer op dit artikel