artikel

Wij zijn de motor van de energietransitie

bouwbreed Premium

Wij zijn de motor van de energietransitie

In een interview in Cobouw (15 mei) liet professor Jan Rotmans zijn licht schijnen over de energietransitie en de toekomst van de bouw- en installatiebranche. De maatschappelijk gedreven wetenschapper vindt dat het anders moet. En vlug een beetje. Titia Siertsema is het (bijna) helemaal met hem eens.

De installatiebranche loopt al jarenlang voorop bij het in gang zetten en versnellen van die energietransiatie. Energiebesparing, toepassing van duurzame energie en verduurzaming van bestaande gebouwen gaan daarbij samen en versterken elkaar. De rol van decentrale energieproductie wordt steeds groter. Slimme energienetwerken zorgen er straks voor dat vraag en aanbod nauwkeurig op elkaar worden afgestemd. Het aandeel van grootschalig geproduceerde energie uit fossiele brandstoffen zal de komende jaren steeds sneller afnemen. De nieuwe energierealiteit komt eraan, maar het gaat niet vanzelf. Er is een enorme inspanning voor nodig op het gebied van innovatie en kennisontwikkeling. Installatiebedrijven leveren die inspanning dag in dag uit, maar voor het grote publiek is dat nog niet altijd zichtbaar. Bovendien lopen theorie en praktijk nu eenmaal niet parallel.

Vooruitlopend op de energietransitie die nu vorm krijgt, heeft de installatiebranche aan het begin van deze eeuw de bakens verzet en de strategische keuze gemaakt voor energiebesparing en duurzaamheid. Steeds meer ondernemers leggen inmiddels het accent op een slimme toepassing van duurzame energie. Daarin staan niet langer de technologie en het product centraal, maar de behoeften van de klant. Jan Rotmans vindt dat je niet goed kunt bouwen als je geen verstand hebt van mensen. Hij heeft gelijk. En als hij zich verdiept in de mogelijkheden die installatiebedrijven nu al te bieden hebben om bijvoorbeeld woningen levensloopbestendig te maken, zal hij zich realiseren dat onze branche wel degelijk verstand heeft van mensen.

Dus Uneto-VNI is tevreden? De energietransitie verloopt naar wens en uiteindelijk komt alles wel goed? Nee, het kan altijd beter. Maar de ingrijpende keuzes die ondernemers moeten maken, gaan niet vanzelf en vergen tijd. Bovendien zijn er bedrijven die zodanig geraakt worden door de crisis dat het ze aan middelen ontbreekt om in nieuwe technologie of competenties te investeren. Tegelijkertijd realiseren steeds meer bedrijven zich dat verandering noodzakelijk is. Een branchevereniging is er voor alle leden en heeft dus de morele plicht om alle leden mee te nemen in het onomkeerbare proces van verandering waarin we ons bevinden. Daarbij zou, naast de stimulerende rol van Uneto-VNI, een consistent, langjarig overheidsbeleid een belangrijke steun in de rug zijn. Een beleid dat de energietransitie actief ondersteunt door de opwekking van duurzame energie te stimuleren en het verbruik van fossiele brandstoffen te ontmoedigen. Zo’n beleid is er nog niet, maar we hebben goede hoop dat we binnenkort een nationaal energieakkoord kunnen verwelkomen.

Zoals gezegd: wij kunnen ons vinden in veel aspecten van de visie van Rotmans. Over de manier waarop we die visie verwezenlijken, lopen onze meningen uiteen. De hoogleraar pleit voor een revolutie. Dat klinkt mooi, maar als brancheorganisatie willen we ons niet verliezen in onrealistische vergezichten. Niemand is gebaat bij een revolutie die onnodig veel slachtoffers eist in de vorm van bedrijven en banen. Als het aan Rotmans ligt, bemoeien organisaties als Uneto-VNI zich niet langer met de energietransitie. Volgens hem verdedigen we alleen maar bestaande belangen en vormen we een rem op het veranderingsproces. De denkfout die hij daarbij maakt, is dat een brancheorganisatie alleen oog zou hebben voor de korte termijn. Niets is minder waar. Al jarenlang stimuleren wij onze leden om de dienstverlening te vernieuwen. We dagen ondernemers uit om kennis met elkaar te delen. Wij richten ons op de volle breedte van het ondernemerschap en daar horen ook langetermijnbelangen bij. Juist die zijn essentieel om het proces van verandering in de sector te ondersteunen.

Volgens Jan Rotmans komen radicale veranderingen tot stand door ‘entrepreneurs, dwarsdenkers, friskijkers en kantelaars’. Daar lopen er in de installatiebranche gelukkig heel wat van rond en zij krijgen bij ons volop ruimte. Want onze brancheorganisatie is niet de rem op de energietransitie, maar juist de motor.

Titia Siertsema, voorzitter bij Uneto-VNI

Reageer op dit artikel