artikel

Werkplezier komt terug als markt excelleert

bouwbreed Premium

Werkplezier komt terug als markt excelleert

De publicatie ‘Mastering three’ behandelt een werkwijze die leidt tot een vitale bouwpraktijk. Dick van den Heuvel geeft als aanvulling nog wat adviezen.

Bent u ook soms het werkplezier kwijt? Als een project weer eens niet loopt, of als een relatie onredelijk hard blijft hangen in zijn belangen? Weer een verliesgevend project, denkt u. En dan wordt ook nog eens verteld dat het geen crisis is, maar een transitie in de markt. Dat geeft ook al niet veel hoop. Want wat verandert er dan? En hoe kan je als ondernemer in de infra hier op inspelen? Kortom, wat is de toekomst van de infrasector?

Henk Diepenmaat van De Nyenrode Business Universiteit heeft de bouw vergeleken met andere sectoren. Hij lichtte dit recentelijk toe bij Vernieuwing Bouw in enkele masterclasses. En wat blijkt: er speelt zich een vergelijkbare trend af in de zorg, de agrarische sector, ICT, de bouw en andere sectoren. De eerste fase noemt hij autarkisch, zelfvoorzienend. Bouwbedrijven voorzagen het eigen dorp en omgeving van huizen of wegen met een focus op het product. Materialen kwamen uit de buurt, net als alle werknemers. Dan volgt de moderne fase: met een focus op efficiency wordt grootschalig geproduceerd. Grotere bouwbedrijven ontstaan, die vanuit een specialisatie in bouwmaterialen (asfalt, beton) grootschalig opereren. De faalkosten neme echter ook toe en de menselijke maat raakt steeds meer zoek. De samenwerking verhardt en iedere partij werkt voor zich. Diepenmaat voorspelt als toekomst een plurimoderne bouw: naast productverbetering en procesoptimalisatie gaan maatschappelijke belangen daarbij een belangrijke rol spelen, waarbij steeds meer partijen in de samenwerking een rol gaan spelen. Dit heeft Diepenmaat samen met Anke van Hal en Joost van Ettekoven uitgewerkt in de publicatie ‘Mastering three, een drievoudige werkwijze die leidt tot een vitale bouwpraktijk’.

De sleutel naar deze fase zit hem in oog voor gezamenlijk én eigen belang waarbij de integrale levenscyclus centraal staat. In samenwerking tussen verschillende partijen in de keten worden risico’s bewaakt en kansen gegenereerd. Dat lijkt best simpel, maar de huidige praktijk staat daar nog best ver vanaf kijkend naar het huidige dagelijks gedrag van hoofdaannemers:

• Contracten worden op macht opgesteld met vaak eenzijdige voorwaarden naar leveranciers en onderaannemers.

• Betaalgedrag naar ketenpartners was al slecht, maar is ondanks de nieuwe wetgeving onder invloed van de crisis alleen maar verslechterd

• Samenwerking tussen partijen is eenmalig en bij een volgend project wordt de meerwaarde van repetitie en procesverbetering niet erkend in de uitbesteding op prijs

Verschuiving

Zo zijn nog veel voorbeelden te noemen. Tot voor kort was daar als excuus aan te voeren dat opdrachtgevers vanuit contracten dit gedrag in de hand werkten. Met de verschuiving naar prestatiecontracten begint dit echter steeds minder te gelden. Ook op kleinere schaal staan opdrachtgevers steeds meer open om delen van wijken aan te besteden, waarbij vervolgprojecten aan dezelfde partners worden gegund, mits voldaan wordt aan bepaalde prestaties.

Nu heeft niemand de wijsheid in pacht om de toekomst te voorspellen. Toch wil ik u graag mijn visie delen in vervolg op de mastering three met enkele adviezen:

• Herwaardeer uw ketenpartners met eerlijke contracten en respect gebaseerd op wederzijdse belangen. Ontwikkel nieuwe samenwerkingsmodellen met deze partners.

• Optimaliseer uw processen samen met partners met als doelen meer waarde op proces, product en maatschappij. Juist op dat laatste aspect is onderscheid in de markt zeer goed te halen. De samenwerking is nu vaak beperkt tot het uitwisselen van prijzen en administratieve gegevens!

• Zorg als opdrachtgever voor voldoende consistent en transparant aanbestedingsbeleid. Geef de markt de ruimte voor herhaling onder voorwaarden van bereikte past performance indicatoren. Waardeer gewenst gedrag financieel en wees hierin voorspelbaar.

• Geef de markt de ruimte om in te schrijven met partners die elkaar versterken. Doe dit door te focussen op levensduur en functioneel te specificeren met heldere omgevingsdoelen. De markt zal dan zelf met leveranciers op zoek gaan, hoe meer waarde geleverd kan worden in balans met de omgeving.

De kunst als opdrachtgever is de markt op de juiste wijze te laten excelleren in de mastering three van product, proces en maatschappij. De kunst als opdrachtnemer is om zo te leren samenwerken, dat dit mogelijk wordt en alle partijen hieraan verdienen. En het leuke is: het werkplezier komt terug!

Dick van den Heuvel, Bestuurslid Vernieuwing Bouw Twitter: @DickvandenH met als onderwerp #toekomstinfra

Reageer op dit artikel