artikel

Brunellesci’s koepel van Florence

bouwbreed Premium

In het algemeen wordt aangenomen dat de Italiaanse Renaissance begon in Florence in 1420 met het ontwerp van de koepel boven de Santa Maria del Fiori door Filippo Brunellesci. Ross King schreef er een boeiend boek over (De koepel van Brunellesci). Interessante aspecten zijn de gekozen geheimhouding tijdens de ontwerpwedstrijd; het gehanteerde spiegelbeeldschrift; het salomonsoordeel […]

In het algemeen wordt aangenomen dat de Italiaanse Renaissance begon in Florence in 1420 met het ontwerp van de koepel boven de Santa Maria del Fiori door Filippo Brunellesci. Ross King schreef er een boeiend boek over (De koepel van Brunellesci). Interessante aspecten zijn de gekozen geheimhouding tijdens de ontwerpwedstrijd; het gehanteerde spiegelbeeldschrift; het salomonsoordeel van de jury, de Opera del Duomo, waardoor twee aartsvijanden moesten samenwerken; de vernuftige, sterke en lichtgewicht dubbele metselwerkschaal van de koepel; de design & build werkmethode waarbij de architect zijn kostbare marmertransport zag wegkantelen in de rivier de Arno. Tijdens het bouwen vond de allereerste historische (en beschreven) bouwstaking plaats. Brunellesci had zijn koepel bovenop het gotische kruisgewelf ontworpen om vanuit hangende steigers te worden uitgevoerd. Een slimme business as usual oplossing om voor de kerkinkomsten tijdens dan 20 bouwjaren. Binnenwaartse steigers die zouden uitkragen vanaf de randen van de koepel op 52 meter hoogte. Hijskranen waren bedacht met een versnellingsmechanisme om de ossen op de begane grond te laten doorlopen en het hijsen in een vrijloop te laten, de eerste versnellingsbak. De hijsmast werd zwenkbaar om de 2 ton zware marmerblokken vanuit de hijspositie op de steiger te kunnen laten draaien. Voor het urineren boven werd een oplossing gevonden. Bier werd vervangen door aangelengde wijn als aanmoediging. Maar de bouwvakkers geloofden hun architect niet. Toen de steigers waren gebouwd, ingehangen eigenlijk, zeiden ze tegen de architect: “Doe het zelf maar”. En de architect demonstreerde het in de eerste rondlopende ringen met een aantal onbevreesde vrienden. Toen eenmaal bleek dat de architect niet alleen een slim constructief systeem had bedacht, maar ook het bouwen veilig had voorzien, kwamen de bouwvakkers weer terug. Overigens werd Florence tijdens de bouw belegerd door de hertog van Milaan en de bouwvakkers waren Longobarden. Dus hun familie kon gegijzeld worden. En in die oorlogssituatie bouwde Brunellesci vlijtig verder. Dat alles maakt een leesbaar en herkenbaar verhaal dat 600 jaar oud is, maar zo zeer parallel is aan de hedendaagse bouwprocessen.

Reageer op dit artikel