artikel

Cuypers

bouwbreed Premium

Zou de openstelling van het opgekalefaterde Rijksmuseum ook indirect een opleving kunnen betekenen voor het in de Lage Landen zwaar geteisterde katholicisme? Ik hoop het, want geen enkel ander ‘instituut’ is de laatste jaren zo massaal door het journalistieke riool getrokken als de Roomse kerk. Teruggebracht in zijn oorspronkelijke staat weerspiegelt het laatnegentiende-eeuwse museum het […]

Zou de openstelling van het opgekalefaterde Rijksmuseum ook indirect een opleving kunnen betekenen voor het in de Lage Landen zwaar geteisterde katholicisme? Ik hoop het, want geen enkel ander ‘instituut’ is de laatste jaren zo massaal door het journalistieke riool getrokken als de Roomse kerk. Teruggebracht in zijn oorspronkelijke staat weerspiegelt het laatnegentiende-eeuwse museum het katholieke denken van de Roermondse meesterarchitect Pierre Cuypers in optima forma. Het is niet onmogelijk dat de prachtige herstelde wanddecoraties en symbolentaal die in de vorige eeuw op een Jan des Bouvrie-achtige wijze waren overgekalkt, de bezoeker onbewust naar een aangename vorm van mystiek zuigen. De middeleeuwse kruisgewelven, rijke versierselen en ornamenten inspireerden Cuypers’ geest en zijn neogotische benadering van de bouwkunst, wat in zijn tijd leidde tot een ongekende groei van het ambachtelijke vakmanschap. De wijze waarop metselaars, schilders, steenhouwers, terrazzowerkers en beeldsnijders zich ‘dienstbaar’ opstelden voor het ‘hogere’ en iets mooi wilden creëren voor zichzelf en de ander, staat haaks op de hedendaagse beleving van het ‘maken’. Alleen al om die reden zou een revival van het Roomse leven welkom zijn. Van die enkele keren dat ik een Protestantse kerk heb mogen ervaren, herinner ik mij de kale kilheid en het ontbreken van inspirerende en verhalende plaatjes, waardoor de weg naar God ongeplaveid leek. Als arbeiderskind moest ik het niet hebben van het strenge woord waar ik toch niets van snapte. Het fundament voor mijn ontwikkeling als beeldend kunstenaar is gevormd in de periode dat ik misdienaar was. De beleving van de architectuur, schilderijen, beelden, glas in lood, muziek, verkleedpartijen, oosterse geuren, vreemde talen en niet te vergeten het betere toneel, was mij meer waard dan God of de pastoor te bevredigen. In het sacrale schouwspel heb ik zelf nog ooit een hoofdrol mogen spelen. Door omstandigheden verlaat voor de vroegmis, had ik in ijverige haast een te grote toog aangetrokken. Terwijl ik halverwege het misoffer het honderden jaren oude boek van de ene naar de andere kant van het altaar zeulde, bleef de hak van mijn schoen in de zoom van het tuniek hangen. Zelden hebben de toeschouwers in die tempel een fraaiere act gezien.

Reageer op dit artikel