artikel

De eeuwige bron/The Fountainhead

bouwbreed Premium

De Amerikaanse filosofe en schrijfster van Russische afkomst Ayn Rand (1905-1982) publiceerde in 1943 haar roman The Fountainhead , in het Nederlands vertaald als ‘De eeuwige bron’ (750 pags). Het boek gaat over een zeer vastbesloten briljante jongeman die van plan is alleen zijn eigen compromisloze architectuur te realiseren. De tegenstelling tussen egoïsme en altruïsme […]

De Amerikaanse filosofe en schrijfster van Russische afkomst Ayn Rand (1905-1982) publiceerde in 1943 haar roman The Fountainhead , in het Nederlands vertaald als ‘De eeuwige bron’ (750 pags). Het boek gaat over een zeer vastbesloten briljante jongeman die van plan is alleen zijn eigen compromisloze architectuur te realiseren. De tegenstelling tussen egoïsme en altruïsme wordt uitvergroot. Men wordt in zijn jonge jaren als ambitieus ontwerper gesterkt om vooral het ontwerpideaal, de ontwerpambitie rücksichtlos na te streven ten kosten van veel dingen, ook ten koste van de eigen positie. Men offert zich op om te eigen ambitie te bereiken. De hoofdpersoon Howard Roark werkt zelfs in een steengroeve om te overleven en splijt de hardste natuursteen om ondanks een onmogelijke houding voor zijn schoolsupervisors een eerste opdracht te krijgen. Waarop natuurlijk een publiek debat volgt, want er zijn maar weinig mensen die hem geloven. En dat debat blijft hem achtervolgen, aangezwengeld door mensen die in feite jaloers op de drive van Roark zijn. Het verhaal wordt gelezen en erkend in architectenland. Het snelle zeilschip van Kees Kaan is niet voor niets ‘Roark’ gedoopt. Nu de bouw langzamerhand van het heroïsme van de enkele nieuwe gebouwen overgaat naar het compromissenproces van de herbestemming en renovaties, het nederige dokterswerk, verliest het boek zijn portee voor veel architecten. Of blijft het dan juist een motivatie in de hoop op betere tijden? Het boek is door een vrouw geschreven en de hoofdpersoon is een man. Maar als men om zich heen kijkt dan zijn er ook vrouwelijke architecten die zich stoer en bijna compromisloos staande weten te houden. Bijvoorbeeld Francien Houben van Mecanoo en Erna van Sambeek. Erna studeerde in de jaren ‘80 af met een 400 meter lang woongebouw, zeer tot onbegrip van haar mentoren Kees Rijnboutt en Mick Eekhout. Maar haar strakke houding lijkt succesvol en weinig veranderd. In veel commentaren wordt excentrieke architect Frank Lloyd Wright als de verpersoonlijking van de hoofdpersoon beschouwd. Wright heeft zich ook door de grote tegenslagen in zijn leven moeten doorvechten. Kortom, een boek dat men leest om zich door een depressie heen te slepen.

Reageer op dit artikel