artikel

Hoogste urgentie voor renovatie woningen

bouwbreed

Om werkelijke verlaging van de energie-uitstoot te realiseren is het van belang niet alleen voorschriften voor nieuwbouw op te stellen en aan te scherpen. Volgens Robbert Coops moeten we vooral stimulerende eisen stellen op het gebied van duurzaamheid en energieneutraliteit aan de renovatie van de bestaande woningvoorraad.

Renoveren van de bestaande woningvoorraad vormt een grotere uitdaging dan nieuwbouw. De belabberde marktsituatie laat een historisch dieptepunt van het nieuwbouwvolume zien, terwijl het verbeteren van voor- en naoorlogse woningen macro-economisch interessanter wordt door de stijgende energieprijzen. Het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad – zo’n 5 miljoen woningen – verdient daarom prioriteit.

Matig

Slechts een kwart van de woningvoorraad heeft een groen energielabel. De rest is slecht of matig geïsoleerd en voldoet niet meer aan de huidige eisen van energiezuinigheid, laat staan aan de EU-afspraken om het energiegebruik in 2020 met 20 procent te verlagen ten opzichte van het referentiejaar 1990. Dat zijn alarmerende berichten, die tot nu toe opvallend weinig geleid hebben tot actie. De verlaging van de energie prestatiecoëfficiënt (epc), verhoogde Rc-isolatiewaarde voor de thermische schil, de invoering van labels en de eisen in het vernieuwde Bouwbesluit, het zijn allemaal overheidsinstrumenten die onvoldoende stimulerend werken. Ook het simuleren van energetische verbeteringen van de bestaande woningvoorraad – zoals via het gewijzigde woningwaarderingsstelsel waarin bepaald is dat het energielabel meetelt bij de puntenberekening van huurwoningen – is er geen sprake van de noodzakelijke inhaalslag. Kennelijk dringt het bij corporaties, projectontwikkelaars, architecten, installateurs, hypotheekverstrekkers en niet in de laatste plaats (toekomstige) bewoners onvoldoende door dat de energieprijzen dusdanig hard zullen blijven stijgen dat er fors geïnvesteerd zal moeten worden in woningen om de stookkosten te beteugelen. Natuurlijk spelen bij de afwegingen om woningen duurzaam te renoveren – vooral in de huidige crisis – de investeringskosten een doorslaggevende rol. Afhankelijk van de gekozen renovatiemethoden zijn de terugverdientijden over het algemeen kort en de besparingen op lange termijn groot, aldus het ‘Handboek duurzaam en energiezuinig renoveren’. Waarschijnlijk zullen de terugverdientijden korter zijn naarmate er geprofiteerd kan worden van waardestijging van het onroerend goed en eventuele renovatie- of energiesubsidies.

De conclusie luidt dan ook dat de positieve effecten nog te weinig in stelling worden gebracht. Niet alleen is immers sprake van een lagere energierekening – waardoor de maandelijkse netto maandlasten lager uitvallen – en een hoger wooncomfort maar ook leveren ze een positieve bijdrage aan de milieu- en klimaatdoelstellingen. Om nog maar de zwijgen van de werkgelegenheidseffecten.

Tijdens de vakbeurs Building Holland 2012 werd het handboek – waarin 140 bouwdetails voor duurzame renovatie zijn opgenomen – gepresenteerd. Volgens directeur Nederlands Verbond Toelevering Bouw, dr.ing. Peter Fraanje, gaat het bij de verbetering van de energieprestaties van bestaande woningen om “goed detailleren, een goed ontwerp en een goede uitvoering. Een goed geïsoleerde woningschil is nog altijd de meest kostenefficiënte wijze waarop het energiegebruik voor verwarming en koeling kan worden beperkt. De bewoner heeft er geen omkijken naar, terwijl het wooncomfort sterk verbetert.”

Opwekkende woorden

Het zijn voor de bouw opwekkende woorden, maar ondanks zonnecollectoren, warmtepompen en warmteterugwinsystemen is de woningmarkt kennelijk nog niet zo ver. Om werkelijke verlaging van de energie-uitstoot te realiseren is het van belang niet alleen voorschriften voor nieuwbouw op te stellen en aan te scherpen, maar vooral stimulerende eisen te stellen op het gebied van duurzaamheid en energieneutraliteit aan de (renovatie van de) bestaande woningvoorraad. De 2,1 miljoen woningen met een energielabel E, F of G hebben daarbij de hoogste urgentie waar het gaat om energiezuinig renoveren.

Robbert Coops, Sociaal-geograaf en werkzaam bij Schinkelshoek & Verhoog Communicatie

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels