artikel

Veiligheidsbril niet altijd zinvol

bouwbreed

Moet je een veiligheidsbril altijd verplicht stellen ook als er geen veiligheidsrisico is? Volgen Jos Schouten is het zinvoller veiligheidsmaatregelen te nemen daar waar het echt nodig is.

Op 26 oktober 2011 vond in Gorinchem het evenement ‘Veilig op de hoogte’ plaats. Het beloofde hét kennisevenement te worden voor het onderwerp werken op hoogte en was, mede door subsidie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, breed opgezet.

Het ochtendgedeelte bestond uit een symposium en stond in het teken van ‘Veilig gebouwonderhoud’ onder leiding van dagvoozitter Hans van Breukelen. Het evenement richtte zich met name op beslissers, adviseurs, veiligheidskundigen, architecten en beleidsmakers. Ook vond de introductie plaats van het ‘Toetsingskader veilig onderhoud aan gebouwen 2012’. Een goede ontwikkeling, immers, met het in werking treden van het nieuwe Bouwbesluit kan nog slechts een omgevingsvergunning (bouwvergunning nieuwe stijl) worden afgegeven als een gemotiveerde keuze is gemaakt voor een veilige werkmethode voor dak- en gevelonderhoud. Na jarenlange strijd betekent dit een grote stap voorwaarts in preventie en het geeft een zinvolle invulling aan het begrip ontwerp risico inventarisatie en –evaluatie. Opvallend was dat het overgrote deel van de aanwezigen bestond uit betrokken adviseurs, veiligheidskundigen en bedrijven uit de onderhoudsector. De belangrijkste doelgroep, de ontwikkelaars, woningbouwcorporaties en architecten schitterden door afwezigheid. Een gemiste kans.

Er deed zich de volgende gebeurtenis voor: een glazenwasbedrijf liet aan de hand van foto’s zien dat sommige gebouwen slecht met de toegestane werkmethoden en hulpmiddelen te bewassen zijn. In dit geval betrof het een hoogwerker die door een uitgebouwd restaurant op de begane grond op grote afstand moest worden opgesteld en dus niet overal tot aan de gevel kon komen. Daar was wat op gevonden in de vorm van een zogenaamde safe sit, De fotosessie met toelichting toonde aan dat het mogelijk was om met behulp van deze techniek de werkzaamheden uit te voeren. Eén van de aanwezigen viel het op dat de glazenwasser geen helm droeg terwijl dat toch verplicht was. Door de spreker werd aangegeven dat er geen risico’s op vallende voorwerpen waren en een helm was dus niet nodig. Ik moest daar even aan denken toen ik werd geattendeerd op een artikel waarin de fietsersbond ENFB zich afzet tegen het verplicht stellen van de fietshelm voor jonge fietsers. Zij stellen dat kinderen de helm associëren met gevaar. Daarom zijn ze faliekant tegen het dragen van een fietshelm bij kinderen. Ze gaan zelfs nog verder door te stellen dat de onveiligheid wordt vergroot als fietsers verplicht worden een helm te dragen. Terwijl er jaarlijks jonge en oudere fietsers ernstig hoofdletsel oplopen na een val.

Excuses

Als we dat naar de bouw vertalen zouden we weer een argument kunnen toevoegen aan de lange lijst met excuses. We horen dan niet meer: “De helm knelt, daar krijg ik hoofdpijn van”, maar “Ik vind het gevaarlijk want ik ben er gewoon bang van!” Een dergelijke uitspraak van een belangenvereniging past niet. De maatregelen moeten in overeenstemming moeten zijn met het risico dat ze afdekken. Nu even wat anders. Er is een voorzichtige trend waarneembaar bij de grote aannemers in Nederland om op bouwwerken permanent het dragen van een veiligheidsbril verplicht te stellen, ook als er geen risico’s zijn. Om het goede voorbeeld te geven, of om het imago op te poetsen of professionaliteit uit te stralen, maar niet om een aanwezig risico af te dekken. Bovenstaande voorbeelden vormen de zogenaamde Pbm-paradox : daar waar het risico wél aanwezig is doen we niets, omdat we moeten en daar waar het risico er niét is moeten we iets omdat we het willen. Pbmstaat hierin voor persoonlijke beschermingsmiddelen. Toen Hans van Breukelen tenslotte het symposium afsloot liet hij een aantal fragmenten zien van voetbalwedstrijden. Hierop was te zien dat voetballers en de doelman in het bijzonder, héél kwetsbaar zijn door het koppen en door trappen die worden geïncasseerd. Hij stelde dat er nauwelijks beschermingsmiddelen worden gebruikt. De voetballers in het internationale betaalde voetbal die een helm of masker gebruiken zijn op één hand te tellen terwijl juist dáár de risico’s het wél nodig maken! Zou het niet zinvoller zijn om juist dáár wat te doen waar het nodig is? Om de excuses en het ‘etalagegedrag’ gewoon eens achterwege te laten? Laten we daarbij vooral het bronbeleid niet uit het oog te verliezen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels