artikel

Onderhoud kunstwerken slim

bouwbreed

De politieke aandacht voor de problematiek van kunstwerken is onvoldoende, meent Richard Mulder. De samenleving wordt grote diensten bewezen als ook kunstwerken op een slimme en adequate wijze worden onderhouden.

“Bij provincies zal het volgens de hoogleraar wel meevallen”, was afgelopen donderdag te lezen in het artikel in deze krant onder de kop ‘Nederland telt veel meer Juliana-

bruggen’. Dat hoogleraar Frans Bijlaard gelijk heeft wat betreft zijn zorgen over de stand van zaken bij de kunstwerken staat buiten kijf. Zijn oproep om meer inzicht te krijgen onderstreep ik ook. Echter, inspecteren is één, actie ondernemen is twee. En dat vraagt om visie en een robuust plan om de problemen op te lossen. Helaas ontbreekt het aan politieke wil om daadwerkelijk de veiligheid van kunstwerken te garanderen. Voor nu en in de toekomst.

Grote zorg

Er zijn ontwikkelingen die reden geven tot grote zorg over de toekomstige toestand van het wegennet, inclusief de kunstwerken. Ten eerste is er de toename van het verkeer, zowel qua aantallen als qua gewicht door zwaarder vrachtvervoer. Meer verkeer leidt tot snellere slijtage en daarmee ook snellere behoefte aan onderhoud. Een tweede ontwikkeling zijn de veranderende eisen. In de afgelopen tientallen jaren zijn de eisen die aan kunstwerken en aan wegen worden gesteld strenger geworden. Met name op het gebied van veiligheid en milieu. Deze strengere normen hebben ertoe geleid dat de kosten voor het onderhouden ook zijn toegenomen. Ten derde speelt de ouderdom van de meeste kunstwerken in Nederland een grote rol. Een groot gedeelte van de kunstwerken stamt uit de periode 1930–1970. En van een gedeelte van de kunstwerken is niet eens bekend wanneer ze zijn gebouwd. Uitgaande van een technische levensduur van een kunstwerk van tachtig jaar, moet er nú een grootscheepse vervanging op gang komen voor betrouwbare doorstroming en veiligheid. Bouwend Nederland heeft de problematiek ten aanzien van de kunstwerken al langer op het netvlies en brengt dit nadrukkelijk onder de aandacht bij de overheden. Een goede inspectie en veiligheidsonderzoek naar de status van de kunstwerken wordt daarom nu door veel provincies en gemeenten opgepakt.

Politieke aandacht voor de problematiek is er echter onvoldoende. Zelfs met een inspectierapport in handen houden overheden in hun begrotingen soms onvoldoende rekening met de grote vervangingsopgave die eraan zit te komen.

Voorspelbare gevolgen

Sterker nog, enkele provincies hebben in het verleden op de reserveringspot voor vervanging sterk bezuinigd of deze zelfs geheel afgeschaft. Het negeren van deze grote opgave leidt tot voorspelbare gevolgen, die zich nu al voordoen: (plotselinge) afsluiting van kunstwerken, lastbeperkingen en alle hinder voor burgers en bedrijfsleven die erbij hoort.

Wil je met visie en goede vooruitzichten je inwoners kwaliteit bieden, dan moet je kijken naar hun wensen. De samenleving wordt grote diensten bewezen als ook kunstwerken op een slimme en adequate wijze worden onderhouden. Denk niet vanuit kostenposten wanneer je moet denken vanuit doorstroming en veiligheid. En dan heb ik het nog niet eens over de economische effecten die de plotselinge afsluiting van cruciale kunstwerken heeft voor je stad of regio. De kunstwerken vormen de sterkste, maar ook de zwakste schakel in het netwerk. Daar moet je voor blijven zorgen.

Overheden hebben de verantwoordelijkheid voor forse aantallen kunstwerken, waarvan een behoorlijk gedeelte de komende twintig jaar aan vervanging toe is. Dat moet je niet willen blijven oplappen vanuit de teruglopende algemene middelen, want dan loop je steeds verder achter de feiten aan. Denk als overheden, zeker als provincie en gemeente, aan je leefkwaliteit en economisch groeivermogen. Benoem en reserveer voldoende langjarig budget, zet in op een budgetreservering die in lijn is met de echte behoefte en kom daar niet aan. Zet daarnaast in op samenwerking met bedrijfsleven om die middelen zo efficiënt mogelijk in te zetten. Het alternatief is stilstand. Letterlijk.

Senior beleidsmedewerker infrastructuur Bouwend Nederland

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels