artikel

Bouwteam van Joop van Oosten heeft voldoende stof tot nadenken gekregen

bouwbreed

Bouwteam van Joop van Oosten heeft voldoende stof tot nadenken gekregen

Het is algemeen bekend dat de overheid eufemistisch gezegd bepaald niet bulkt van het geld. Op een enkele uitzondering na is dat terug te vinden in de voorstellen die de diverse organisaties in de bouw het Bouwteam van Joop van Oosten meegeven.

Voor Ollie B. Bommel mag geld dan geen rol spelen, de bouw zou graag zien dat de pegulanten weer rijkelijk gaan vloeien. Toch vraagt de bouw daar niet om in de wetenschap dat de rijksoverheid daar momenteel bovenop zit. Er is echter één uitzondering, FNV Bouw. De bond, die werkgevers verwijt antieke methoden als de nullijn te hanteren, grijpt zelf terug op de aloude Keynesiaanse methode van de overheid in slechte tijden laten betalen aan maatregelen en investeringen en later pas weer de overheidsfinanciën op orde brengen. Aanpassen van het eigen-woningforfait, ongetwijfeld verlagen ervan voor goedkopere woningen en progressief verhogen voor duurdere woningen, afschaffen van de overdrachtsbelasting, invoeren van een woontoeslag voor huurder én kopers, stimuleren van het verduurzamen van de woningvoorraad, opnieuw introduceren lage btw voor arbeidskosten van renovatie en herstel zijn voor de vakbond de maatregelen die ervoor moeten zorgen dat duizenden banen in de bouw behouden blijven.

Keynes

Op zich heeft de vakbond natuurlijk gelijk dat banenbehoud belangrijk is. Op enig moment – dat zal wel ergens eind 2013 begin 2014 zijn – zullen de bouwinvesteringen als laatste van alle economische sectoren weer gaan aantrekken. Dan moet je nog wel de mensen hebben die de gevraagde werken kunnen bouwen, anders zullen de prijzen omhoog schieten. De nog oudere economische wet van vraag en aanbod geldt immers nog steeds. Maar dit minderheidskabinet vragen om een benadering à la Keynes is volstrekt kansloos. Het zou FNV Bouw tekort doen de stelling te betrekken dat alleen maar om geld wordt gevraagd. Hervormingen zijn eveneens aan de orde, vooral op de woningmarkt. Het is een item dat ook door andere partijen wel wordt genoemd en waar zo langzamerhand iedereen behalve een minderheid in de Tweede Kamer en dus het minderheidskabinet van overtuigd is, dat er stappen gezet moeten worden. Uiteraard moet dat volgens iedereen, dus ook FNV Bouw gebeuren op een manier dat de woningmarkt daardoor niet nog verder op slot gaat zitten dan nu al het geval is. Andere organisaties hebben goed geluisterd naar de agenda die het Bouwteam voor zichzelf heeft opgesteld. Het vizier is, zoals Joop van Oosten in deze krant heeft aangegeven, gericht op zes punten die nieuw elan moeten brengen in de woning- en utiliteitsbouw: eenvoudiger werkproces, verduurzaming, nieuwe opbrengsten, kennisontwikkeling, financiering en het menselijk aspect. Dit alles dan vanuit drie perspectieven: het bedrijfsleven, de overheid en kennisinstellingen. Minister Liesbeth Spies heeft dat in haar brief van afgelopen woensdag aan de Tweede Kamer vertaald naar excellente uitvoering, nieuwe opbrengstgebieden waaronder de ontwikkeling van een commercieel huurwoningsegment, verduurzaming van bestaande woningen en gebouwen, synergie en valorisatie kennis en onderwijs, regionale programmering, gebiedsontwikkeling en grondbeleid en tenslotte vernieuwing op sectorniveau. Ook de ontwikkeling van nieuwe financieringsarrangementen (zowel aan vraag- als aan aanbodzijde), in het licht van veranderingen in de financiële sector, en optimalisering van de financiering, staan op de agenda, zo meldt de bewindsvrouwe de Kamer. Opvallend is dan dat de diverse organisaties op dat laatste uiteraard wel ingaan, maar zich beperken tot algemeenheden zoals bevordering van private financiering. Alsof daar nu niet net de crux zit. Geld is er genoeg, maar het rolt niet. Banken zetten liever honderden miljarden weg bij de Europese Centrale Bank dan het aan elkaar te lenen of nog beter in de reële economie te stoppen. Pensioenfondsen willen een stabiel rendement maar wel hoger dan nu aangeboden kan worden.

Wederopbouwbeleid

Het is dan ook geen wonder dat vooral Bouwend Nederland sterk kijkt naar nieuwe investeringsmodellen voor de bouw die tot een sneller herstel van de bouwproductie kunnen leiden en op langere termijn tot het beter functioneren van de bouwmarkt en een krachtiger en dynamischer bouwsector. In feite zit de Aannemersfederatie Nederland Bouw & Infra daar niet eens zo gek ver vandaan. Ook het jonge broertje van Bouwend Nederland constateert dat financiering een probleem is. Dat wordt deels veroorzaakt door het feit dat sinds het wederopbouwbeleid na de Tweede Wereldoorlog financieringslasten en inkomenspolitiek nauw verweven zijn geraakt. Dat moet weer gescheiden worden en er moet uitgegaan worden van totale woonlasten, dus inclusief energielasten. Die stellingname werd op Twitter in ieder geval al positief beoordeeld. Het goede van de een aantal bijdragen is dat de focus nu eens niet ligt op kortetermijnoplossingen, maar op structuurverbeteringen die de bouw op langere termijn sterker maken als sector. Dat is verstandig, al is het maar omdat vernieuwende bedrijven niet geheel toevallig ook de best presterende zijn. Grote knelpunt hierbij is echter dat kortetermijnbelangen, de continuïteit van bedrijven in deze barre tijden, echte structuurverandering in de weg kan gaan staan. Verandering kan alleen als de gehele sector meeverandert. Daarvoor is ketensamenwerking een middel. Daarin passen begrippen als openheid, transparantie en eerlijkheid. Uitknijpen hoort daar beslist niet bij.

Redding

Joop van Oosten heeft in ieder geval voldoende stof tot nadenken gekregen. Daar heeft hij niet al te veel tijd voor omdat volgende maand de Toekomstagenda er al moet zijn. Te hopen is dan dat minister Spies bereid en in staat is snel te schakelen. Het economisch belang van de sector maakt redding ervan ook tot ’s lands belang. Dat zal Van Oosten de politiek duidelijk moeten maken.n

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels