artikel

Alternatief voor bankgaranties

bouwbreed

Door verwerving van eigendom van bouwstoffen bestaat er minder behoefte aan andere zekerheden, zoals bankgaranties. Volgens Martine Bouman en Barend Stroetinga kunnen die bankagaranties een te grote aanslag op de liquiditeit van aannemers betekenen. Het is geen zeldzaam fenomeen dat (onder)aannemers termijnfactuurschema’s hebben aan te houden waarbij zij het bouwproces voorfinancieren doordat termijnnota’s gekoppeld worden aan gereed product. Aldus kunnen omvangrijke opdrachten een (te) grote claim leggen op de liquiditeit van de (onder)aannemer. Temeer als de (onder)aannemer daarnaast een bankgarantie moet stellen. Bankgaranties verlangen contra-garanties waardoor andere vermogensbestanddelen worden geblokkeerd. Is het enerzijds voorstelbaar dat opdrachtgevers proberen zoveel mogelijk zekerheden te zoeken, anderzijds lijken zij in de de honger daarnaar de grenzen van het haalbare op te zoeken. Of dat steeds het geval moet zijn, is de vraag.

Zekerheid

Wettelijk wordt het eigendom van roerende zaken, zoals bouwstoffen, overgedragen door deze in de macht te brengen van de nieuwe eigenaar. De meeste bouwcontracten voorzien daarin doordat eigendom overgaat zodra de zaken op de bouwplaats zijn geleverd. Maar de wet staat ook toe eigendom als het ware bij voorbaat over te dragen. Dit biedt de nieuwe eigenaar de zekerheid dat hij over de betreffende zaken kan beschikken voordat ze in traditionele zin zijn overgedragen. De oorspronkelijke eigenaar ‘degradeert’ dan tot houder van de bouwstoffen. Een voorbeeld. De onderaannemer die kozijnen heeft te vervaardigen en te leveren, kan zijn producten die nog niet geleverd zijn op de bouwplaats, al in eigendom aan de hoofdaannemer overdragen, terwijl die bouwstoffen zich nog in zijn (onderaannemers) bedrijf bevinden. Dat kan simpelweg door schriftelijk te verklaren dat de betreffende zaken overgedragen zijn aan die hoofdaannemer. Vereist is dat die wijze van eigendomsoverdracht is afgesproken. Een ander aspect is dat die zaken identificeerbaar moeten zijn. Een derde moet kunnen zien dat het gaat om de specifieke zaak die aan een ander is overgedragen. Een deugdelijke (interne) projectadministratie inclusief ‘oormerken’ van de producten en halffabrikaten of materialen is daarvoor nodig. Aan die eis is te voldoen, zeker als de bouwstoffen specifiek voor een bepaald project worden geproduceerd. Sterker nog, de meeste keurmerkcertificaten verlangen dit als de standaard voor de bedrijfsvoering. Daarnaast verdient aandacht dat de gebruikelijke verzekeringen gecontroleerd worden, want niet elke verzekeringspolis dekt zondermeer de voorraad van derden in het eigen bedrijf. Door de verklaring dat de zaken in eigendom zijn overgedragen, worden het immers bouwstoffen van anderen en de (onder)aannemer zal wensen dat zijn verzekeringsmaatschappij ook daarvoor dekking verleent. De (onder)aannemer zal in de praktijk voorts gevraagd worden te verklaren dat het onbezwaarde eigendom wordt overgedragen. Overigens komt de wet de nieuwe eigenaar tegemoet door hem te beschermen als hij te goeder trouw is ofwel niet wist en kon weten van die beperkte rechten van anderen. Het voordeel is dat door verwerving van eigendom (het meest absolute recht) bestaat er minder behoefte aan andere zekerheden. En dat zou dus een geringere aanslag op de liquiditeit betekenen. Bovendien verwerft de opdrachtgever het eigendom en hoeft bijvoorbeeld in het geval van een faillissement niet elders tegen (meestal toch) hogere prijzen en tegen lange(re) levertijden opnieuw die bouwstoffen in te kopen. Daartegenover is het dan niet onredelijk te verlangen dat niet de thans in zwang geraakte zekerheden worden verstrekt en een factuurtermijnschema wordt aangehouden dat tot betaling leidt als het eigendom is overgedragen. Het lijkt een ingewikkelde constructie, maar de praktijk heeft al uitgewezen dat er prima mee te werken valt. De Vereniging van metalen ramen en gevels (VMRG) is intussen van oordeel dat haar leden ermee gediend zijn wanneer niet langer als automatisme de bankgarantie haar bepalende rol blijft spelen, maar getracht wordt dergelijke alternatieven een vooraanstaande plaats te gunnen.

Holla Advocaten (namens VMRG)

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels