artikel

Werk mee met toezichthouder

bouwbreed

De toezichthouder mag zonder toestemming elke plaats betreden. Wie een bevoegd toezichthouder op de stoep van zijn bedrijf heeft staan en geen overtreding heeft begaan, kan maar beter de deur opendoen en meewerken, stelt Judith Woolderink-Tjallingii.

In tijden van economische terugval kan overtreden aantrekkelijker zijn dan het naleven van wet- en regelgeving. Denkt u bijvoorbeeld aan de situatie dat de opdrachtgever u vraagt te bouwen in afwijking van de bouwvergunning. Of u laat Bulgaren of Roemenen in onderaanneming voor u werken zonder de vereiste tewerkstellingsvergunning. Dat kan tijd en geld besparen. Tegen de door de Arbeidsinspectie geconstateerde neerwaartse trend in de naleving van wet- en regelgeving wordt steeds vaker handhavend opgetreden. Zo is 2010 in maar liefst 61 procent van de 18.541 geïnspecteerde bedrijven handhavend opgetreden, variërend van een stillegging tot het opleggen van een boete. De inspectielast voor bedrijven komt vooral van de bijzondere opsporingsambtenaren en toezichthouders van gemeenten. De standaardbevoegdheden en regels over de wijze waarop toezichthouders hun taak dienen te vervullen staan in de Algemene wet bestuursrecht. Daarin staat ook een medewerkingsplicht die geldt voor iedereen die met toezicht te maken krijgt om te voorkomen dat toezichthouders in hun taakuitoefening worden gefrustreerd. Die medewerkingsplicht kent grenzen, maar in hoeverre is niet op voorhand duidelijk. ReikwijdteOmdat de weigering van medewerking wel een strafbaar feit oplevert, is het zinvol de reikwijdte ervan in het licht van de toezichtstaken- en bevoegdheden van de toezichthouder te bespreken. Als de toezichthouder komt, dan komt hij informatie over de naleving van wettelijke voorschriften verzamelen en beoordelen. Hij is alleen dan verplicht zich te legitimeren als hem om legitimatie wordt gevraagd. Doet hij dat niet, dan betekent dat niet direct dat de door hem verkregen informatie niet mag worden gebruikt als bewijs. Een adviseur of deskundige die alleen in opdracht van een toezichthouder komt controleren, is geen bevoegd toezichthouder. Aan hem hoeft dan ook geen enkele medewerking te worden verleend. De toezichthouder mag zonder toestemming elke plaats betreden. Onder ‘elke plaats’ vallen ook vervoermiddelen. Hij mag zoekend rondkijken, maar niet tevens doorzoeken. Alleen privéwoningen mogen niet zonder toestemming van de bewoner worden betreden. Let wel, de bevoegdheid daartoe kan wel in andere wetgeving staan zoals in de Woningwet voor bouw- en woningtoezicht. Als de toezichthouder vragen stelt, dan is degene tot wie deze zogenaamde inlichtingenvordering is gericht verplicht om deze naar waarheid te beantwoorden. Het moet dan wel duidelijk zijn dat het om een inlichtingenvordering gaat. Als de toezichthouder namelijk vragen stelt waaruit de betrokkene kan afleiden dat aan hem een bestraffende sanctie zal worden opgelegd, behoeft hij de vragen die gericht zijn op het verkrijgen van belastende informatie niet te antwoorden. In dat geval heeft de betrokkene een zwijgrecht. Daarnaast mag de toezichthouder in beginsel van iedereen inzage vorderen in zakelijke gegevens en bescheiden en deze onderzoeken, óók wanneer deze zich bevinden bij derden zoals een administratiekantoor. Wel zal de toezichthouder moeten aangegeven op welk deel van de administratie het toezicht betrekking heeft. Hij mag tijdens zijn onderzoek kopieën en foto’s maken, verpakkingen openen en monsters nemen, ook als dat betekent dat hij de zaken daarvoor korte tijd moet meenemen. In alle gevallen van toezicht geldt dat de toezichthouder van zijn bevoegdheden slechts gebruik maakt, voor zover dat voor de vervulling van zijn taak ‘redelijk’ is. In de juridische praktijk is daarover regelmatig een discussie. Degene die een bevoegd toezichthouder op de stoep van zijn bedrijf heeft staan en geen overtreding heeft begaan, kan maar beter de deur open doen en meewerken. Zo wordt strafvervolging voor het schenden van de medewerkingsplicht voorkomen. Wanneer er echter een overtreding is begaan en uit de handelingen en gedragingen van de toezichthouder redelijkerwijs kan worden afgeleid dat een bestraffende sanctie ook zal volgen, mogen de medewerkingshakken direct in het zand worden gezet. Maar alléén voor zover het de bestraffende sanctie betreft. Voor het overige zult u moeten blijven meewerken, al mag u de toezichthouder met recht vragen waarvoor hij nog meer gekomen is.

De Kempenaer Advocaten

Arnhem

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels