artikel

wetenschap The devil is in the details

bouwbreed

Onderhoudskosten aan houten kozijnen kunnen omlaag door het onderhoud goed te plannen, de beste materialen te gebruiken en onderzoek te doen naar verouderings- en degradatieprocessen. Details zijn belangrijk, want schade kan beginnen met een klein blaasje op het verfwerk.

Het oudste nog in gebruik zijnde gevelkozijn van Nederland is ruim 500 jaar oud, zo bleek enkele jaren geleden na een zoektocht van de Bond van Timmerfabrikanten. In een Maastrichtse gevel vond men enkele eikenhouten kruiskozijnen uit 1473. De oudste buitendeur is zelfs nog enkele honderden jaren ouder. Het geheim achter deze lange levensduur: horizontale en verticale planken van massief eikenhout, gemonteerd met gesmede spijkers. De kwaliteit daarvan is niet te vergelijken met het snelle hout dat woningbouwers in de jaren zestig en zeventig gebruikten om in korte tijd de nationale woningvoorraad op peil te brengen.

Hoe moeilijk is het om de levensduur van grenen of vuren kozijnen te verlengen? Af en toe een likje verf erover en klaar is Kees? Wat opgaat voor middeleeuws eikenhout, is een illusie voor al het houtwerk dat de komende jaren aan onderhoud of vervanging toe is.

Consumenten willen tegenwoordig onderhoudsarme deuren en kozijnen en stellen eisen aan waterdichtheid, bedieningsgemak en uitstraling. Aan de vooravond van een grootschalige innovatieopgave in de gebouwde omgeving gaat de discussie onder deskundigen nogal eens over het aanpassen van de functionaliteit in verband met de vergrijzing en over het verbeteren van de klimaatbestendigheid en energiezuinigheid van bestaande woningen. Maar vergeten projectontwikkelaars, architecten en woningbouwverenigingen intussen niet hoe ingewikkeld het is om moderne kozijnen en deuren goed te onderhouden?

Verffabrikanten hebben niet voor niets grote R&D-afdelingen. Voortdurend zijn ze op zoek naar duurzame, milieuvriendelijke en onderhoudsarme producten, liefst in eigentijdse kleuren. Als de klimaatverandering nog even doorzet, moeten kozijnen en gevels straks nog meer bestand zijn tegen wind en regen. Daar is kennis voor nodig: over hoe hout veroudert, over hoe de verf degradeert onder invloed van vocht en uv en over hoe hout en verf elkaar onderling beïnvloeden. Er moeten nog heel wat proefschriften geschreven worden om zulke fundamentele vragen te kunnen beantwoorden. En voordat we al die wetenschap kunnen vertalen naar de onder­houds­praktijk, zullen kennisinstellingen en universiteiten nog talloze metingen verrichten en modellen bouwen. Niets is zo kennisintensief als een blaasje op het verfwerk van een kozijn.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels