artikel

Technische kennis heeft streepje voor

bouwbreed Premium

In de komende jaren is er een enorme behoefte aan goed opgeleide jonge professionals. Daar moeten we snel iets aan doen, meent Frens Pries.

Ik lees er niet veel over, maar toch maak ik me ernstig zorgen over onze bouwarbeidsmarkt. En dan niet over een teveel aan mensen; nee over een tekort aan mensen. Ja u leest het goed! Ik denk dat we er over vier jaar diepe spijt van hebben dat we nu niks doen. Er zijn twee majeure mechanismen:

Hausse

1. Hausse in de uitstroom. Onze bouwbevolkingspiramide is relatief grijs. De gemiddelde leeftijd ligt met 39,8 jaar ongeveer op het gemiddelde, maar de groep ouderen neemt heel snel toe; in de afgelopen tien jaar is het aantal 55-plussers verdubbeld. Er stromen in de komende jaren extreem veel mensen uit de sector uit. Veel door pensioen (veel meer dan de normale 4 procent), sommigen door ziekte en anderen omdat ze de bouw verlaten. Een kwart van de werknemers immers, verlaat de bouw binnen vijf jaar. De gemiddelde verblijfsduur in de bouw is tien tot vijftien jaar. Dit alles versterkt het effect van vergrijzing; de blijvers zijn immers gemiddeld ouder. De uitstroom zal in de komende jaren dus versneld doorzetten.

2. De instroom van jonge mensen geeft ook weinig reden tot vreugde. Het totaal aantal leerlingen in Nederland daalt al vanaf 2010. Technische studies hebben het daarbij relatief moeilijk. Jonge mensen willen liever manager worden; soft skills lijken hen aantrekkelijker dan hard skills. 85 procent van de jongeren heeft interesse in techniek (kijk maar hoe populair ‘Extreme engineering’ op Discovery is) en uiteindelijk kiest slechts 12 procent van hen voor een technische studie. En binnen de technische studies heeft de bouwwereld het nog eens extra moeilijk.

De uitstroom uit de bouw is vijf keer zo groot als de instroom. De vervangingsvraag (natuurlijke en overige uitstroom) ligt gemiddeld op 10 procent van alle werknemers per jaar. Op dit moment bedraagt de instroom van nieuwe leerlingen slechts een derde van de vervangingsvraag. Het feit dat er geen arbeidskrapte wordt ervaren ligt volledig aan de crisis. Ook bij een toekomstige bouwcapaciteit die ver onder de oude productievolumes ligt, zullen over de gehele linie tekorten gaan optreden.

En dit is allemaal geen doemdenkerij, het gebeurt op dit moment. We zullen dus als sector alle zeilen moeten bijzetten. Blijkbaar hebben we een imagoprobleem en dat is raar want de bouw zou voor jongeren een hele sexy bedrijfstak kunnen zijn. De bouw moet zich beter verkopen, trotser zijn.

Tot zover is iedereen het daar wel mee eens; daar moeten ze iets aan doen. Fout! Daar moeten wij (dus u of jij) iets aan doen. Geef voorlichting op middelbare scholen (het kost je een paar uur per jaar; kijk bijvoorbeeld eens op de website van Jetnet, www.jet-net.nl), we moeten zorgen voor goed onderwijs (bel eens een lokale hbo op; ze hebben echt behoefte aan praktijkdocenten). Er zijn allerlei mogelijkheden, want als we nu niks doen dan hebben we over een paar jaar spijt als haren op ons hoofd.

Versnelde doorstroming

Ondertussen merken we bij de Betonvereniging dat er ook een enorme vraag is naar her- en bijscholing. Ondanks de crisis koersen we af op ongeveer 10 procent meer verkochte cursussen. Deels is dit te wijten aan het relatief matige niveau van hbo-uitstromers, deels ook aan een versnelde doorstroming van werkenden. Linksom of rechtsom: er zal in de komende jaren een enorme behoefte zijn aan goed opgeleide jonge professionals. En in de bouw geeft technisch inhoudelijke kennis in de komende jaren echt een streepje voor. Niet zoals vroeger; met 100 procent techniek en 0 procent vaardigheden. Laten we het maar eens houden op 80 procent inhoud en 20 procent vaardigheden, dan zou ik al erg tevreden zijn.

Reageer op dit artikel