artikel

Creatief omgaan met grondontwikkelingen

bouwbreed

Iedereen moet beseffen dat grondexploitaties voorlopig niet of nauwelijks kostendekkend meer zijn. Het is daarom volgens Jo Goossens noodzakelijk, dat alle partijen – publiek en privaat – op een andere manier naar grondposities en grondontwikkelingen kijken, willen we in de toekomst nog bereikbaar kunnen bouwen. Creativiteit is daarbij het sleutelwoord.

Tijdens een bijeenkomst over trends op de grondmarkt van de Vereniging van Onroerend Goed Onderzoek Nederland (VOGON) werd duidelijk dat nu ook publieke partijen ervan doordrongen raken, dat vette winsten uit grondexploitaties voorgoed tot het verleden behoren. Een vertegenwoordiger van de gemeente Amsterdam kwam er rond voor uit dat er door uitstel en vertragingen van bouwprojecten en lagere grondopbrengsten, een tekort van honderden miljoenen euro’s voor zijn stad dreigt.

Amsterdam is uiteraard niet de enige gemeente waar het grondbedrijf rode cijfers schrijft. Het is goed dat gemeenten hier open over zijn. Dat biedt namelijk openingen om gezamenlijk met marktpartijen naar oplossingen te zoeken.

Zo is het een oplossing om rendabele projecten te versnellen en in de uitvoering naar voren te halen en onrendabele projecten aan te passen of zelfs voorlopig te laten vallen. Voorop staat dat we allemaal beseffen dat onze bankiers en toezichthouders rekenen op nog verder dalende huizenprijzen. En dat betekent dat de urgentie om wat aan de grondprijzen te doen alleen maar groter wordt.

Verliesgevend

Vooral binnenstedelijk is door verwerving, sanering en complexe planologische procedures elk project verliesgevend. Maar ook als het gaat om uitbreiding en uitleggebieden zal de grondopbrengst marginaal kostendekkend zijn. Daarnaast zal van de nu reeds verworven grondposities een aantal nooit meer aan snee komen. Die locaties bevinden zich niet alleen in krimpgebieden maar ook aan de randen van groeigebieden.

Kortom, we hebben allemaal te maken met een nieuwe werkelijkheid. Het wordt nooit meer zoals het was. Want ook als straks de woningvraag door oplopende schaarste weer aantrekt, blijft de druk op grondexploitaties bestaan. Simpelweg omdat de financiële bandbreedte van kopers en huurders door de strengere regelgeving een stuk smaller is. Dat betekent dat we, willen we nog bereikbaar kunnen bouwen, creatief moeten zijn. Niet alleen op het gebied van slimmer ontwikkelen en bouwen, maar ook creatief om het project financieel gezond uit te kunnen voeren. Door scheiding van grond en opstal bijvoorbeeld. De grond in een fonds stoppen en laten leasen door de koper van de woning. Het fonds kan zo zelfs rendement maken en daardoor interessant worden voor institutionele en particuliere beleggers om er in te investeren. Zo trekken we extra geld naar de bouw. Hier en daar worden met dergelijke constructies op kleine schaal geëxperimenteerd. En dat is een goede zaak.

Het vertrekpunt is dat we het samen moeten doen, publiek en privaat. En iedereen heeft zijn verantwoordelijkheid maar creativiteit, wederzijds vertrouwen en elkaar wat gunnen bepalen wél de uitkomst.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels