artikel

Vizier richten op toekomst van bouw

bouwbreed

Gaat de crisis ook ten koste van de veiligheid op de bouwplaats? Jos Schouten denkt van wel, maar hij blijft optimistisch. Op termijn ziet hij weer perspectief voor de bouw.

In 2007 was er in Detroit al sprake van leegstand van woningen doordat de bewoners hun lasten niet meer konden opbrengen. Reden daarvoor waren onder meer de massaontslagen in de auto-industrie door de kredietcrisis en de sterk verminderde vraag naar SUV’s. In de Verenigde Staten geldt, net als hier, dat de bank het bezit dan kan opeisen en de bewoner het huis moet verlaten en vertrekken. Zonder restschuld, wel te verstaan, de voormalige bewoner kan weer met een schone lei beginnen. De leegstand had een sterke daling van de prijzen tot gevolg en uiteindelijk bleken de banken té lichtvaardig hypotheken te hebben verstrekt en deze vervolgens te hebben doorverkocht naar zo’n beetje de hele bancaire wereld en de pensioenfondsen. In Detroit stonden hele wijken leeg en nog steeds trekken er mensen weg uit de stad. In 2008 woonden er nog circa 900.000 inwoners terwijl dit in 2010 was teruggelopen tot zo’n 714.000. Inmiddels is de auto-industrie weer uit het dal gekropen en heeft zich verbeterd. De crisis heeft hier een louterend effect gehad met als gevolg dat er sterk verduurzaamd is. De uitstoot van de motoren wordt telkens lager en de auto’s steeds lichter uitgevoerd en van nóg zuiniger motoren voorzien. De auto-industrie heeft de crisis klaarblijkelijk niet verspild. De situatie in de Verenigde Staten leidde tot de bankencrisis die wereldwijd om zich heen greep en ook ons land bereikte. Ook onze regering moest ingrijpen om te voorkomen dat er banken omvielen. Wat er met al die voormalige bewoners van Detroit gebeurd is weten we niet en ook waar ze naar toe zijn gegaan en of ze weer werk gevonden hebben en weer een huis om in te wonen.

Donderslag

Wat heeft dit nu betekend voor de Nederlandse situatie? In ieder geval een crisis die tot op de dag van vandaag voortduurt en die de Nederlandse bouwbedrijven enorm heeft getroffen en in vele gevallen al heeft geleid tot faillissementen.

Afgelopen week bereikte mij het trieste bericht dat een middelgrote aannemer plots faillissement had aangevraagd. Voor iedereen was het een donderslag bij heldere hemel. Het bleek dat de bank, de voorfinanciering niet meer voor haar rekening wilde nemen en haar geld opeiste. Kennelijk de uitkomst van een koele risico-analyse, zonder veel gevoel uitgevoerd en zonder de consequenties voor alle partijen in de keten, zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers en toeleveranciers te overzien. Feit is dat iedereen aan elkaar vast zit als in een dodelijke omhelzing. Als dominostenen vallen partijen om en de schade die wordt veroorzaakt is vaak vele malen groter dan het bedrag van de voorfinanciering.

Soms is er een doorstart mogelijk of wordt de betreffende partij overgenomen, maar het gebeurt toch maar al te vaak dat vakkrachten met veel ervaring, vaak al wat ouder, op straat komen te staan en niet meer aan de bak komen. Een triest gegeven! Want jarenlange opgedane ervaring is dan voor altijd verloren voor de bouwnijverheid.

Gaat zo’n crisis nu ook ten koste van de veiligheid op de bouwplaatsen? Dat is moeilijk te zeggen want cijfers laten dit niet zo exact zien. Wel gaande is een dalende trend in het aantal (dodelijke) ongevallen Nog sneller gaat de afname van de arbeidspopulatie in de bouw. Per saldo kun je dus stellen dat de veiligheid wel degelijk te leiden heeft onder de crisis en dat partijen iedere eurocent wel drie keer omdraaien voordat deze wordt uitgegeven.

‘Never waste a good crisis’, zeggen ze in de Verenigde Staten. Oftewel, je kunt er je voordeel mee doen. Ik zie daarom wel kansen voor de Nederlandse bouw om uit de crisis te komen en uiteindelijk beter te worden. Op de korte termijn niet, dan leidt het tot een verlies aan vakkrachten die wellicht voor de branche verloren gaan maar de woningschaarste is er nu al en neemt alleen nog maar toe. Op termijn zijn er weer veel woningen nodig en kunnen we wellicht direct een verduurzamingsslag maken. Beter doordachte huizen, energiezuiniger en onderhoudsvriendelijk. Sterker de crisis uitkomen dan we er in zijn gegaan, het zou erg mooi zijn om dit ideaal voor ogen te houden. Ik pleit daarom voor optimisme, de blik op de toekomst gericht en samen de schouders er onder zetten. Voor veiligheid, voor duurzaamheid en voor een goede toekomst van de bouwnijverheid! Kan de politiek ons daarbij nog van dienst zijn? Vast wel. De coalitie wordt gesmeed; de wil om er uit te komen is er, en daar houden we ons aan vast.

Jos Schouten, Veiligheidskundige van Aboma uit Ede.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels