artikel

Voorstel kooprecht is ondoordacht

bouwbreed

Mensen staan in de rij voor een huurwoning. Koopwoningen zijn aan de straatstenen niet te slijten. Maar het kabinet-Rutte stelt voor om die huurwoningen te verkopen. Drie kwart van de totale voorraad sociale huurwoningen moet verplicht in de aanbieding, dat zijn 1,8 miljoen woningen. Jacques Monasch vindt dit het zoveelste ondoordachte volkshuisvestingsvoorstel van het kabinet.

Het einde van de woningcorporatie en daarmee het aanbod van betaalbare kwalitatief hoogwaardige huurwoningen in Nederland komt door dit kabinetsvoorstel in zicht. Het vrijemarktbeleid van Margaret Thatcher is niet alleen verfilmd, haar achterhaalde ideeën zijn helaas dagelijkse praktijk met dit kabinet-Rutte. Nederland heeft behoefte aan extra huurwoningen, niet aan extra koopwoningen. Er staan er namelijk al meer dan 200.000 woningen te koop en ze staan lang te koop.

Onbereikbaar

Die toenemende vraag naar huur verschilt per regio en per doelgroep. Steeds meer ouderen op het platteland willen graag hun woning verkopen en hun laatste levensjaren in een huurwoning doorbrengen. In veel steden, zijn koopwoningen zo duur geworden, dat kopen geen optie meer is voor jongeren, starters en middeninkomens. Steeds meer werknemers hebben tijdelijke contracten, meer mensen worden, al dan niet gedwongen, zzp’er. Ook voor hen is een behoorlijke koopwoning onbereikbaar geworden; geen bank die ze nog een hypotheek geeft. En wat stelt het kabinet voor? Ook al kan het niet, u moet kopen!

Niemand is geholpen met deze maatregel. Woningen moeten worden gedumpt op de koopmarkt. Dat is niet alleen kapitaalvernietiging van bezit dat door de maatschappij is opgebouwd. Het betekent ook een afname van de waarde van het woningbezit van de huidige huizenbezitters. Want hoe meer woningen op de markt komen, hoe lager de waarde van de overige koopwoningen, een eenvoudige economische wet van weinig vraag en teveel aanbod. Dit wordt nog eens verergerd, doordat de kopers van deze woningen, de huidige huurders, de starters van morgen hadden kunnen zijn. Normaliter kopen huurders een eigen huis zodra het inkomen dat toelaat. Nu zal men de bestaande huurwoning gaan kopen. Gevolg: de doorstroming op de woningmarkt blijft uit, het bordje te koop blijft nog langer staan. En voor zoekende huurders komen er geen huizen meer vrij omdat het aantal huurwoningen daalt. Een slechter idee in de huidige woningmarkt is nauwelijks voor te stellen. Minder huurwoningen waar een schreeuwende behoefte aan is; een verdere instorting van de koopmarkt; huizenbezitters zien hun huis nog meer in waarde dalen. Tel uit je winst. En dan zijn er nog juridische bezwaren. De huurwoningen zijn niet alleen zeer in trek, ze zijn tevens in eigendom van woningcorporaties. Het recht van eigendom is een van de uitgangspunten van onze democratische samenleving, maar nu even niet, aldus CDA-minister Spies. Woningcorporaties kunnen niet meer vrij over hun bezit beschikken. Ze kunnen immers morgen hun woning kwijt zijn. Onzekerheid over de samenstelling en kwaliteit van het bezit, betekent een ondeugdelijk onderpand. Woningcorporaties zullen tegen een hogere rente moeten lenen om hun plannen te verwezenlijken. Meer kosten voor de corporatie betekent tevens hogere huren. Ook het onderhoud van woningen wordt onzeker. Waarom zou een eigenaar in een woning investeren om hem energiezuinig te maken als hij morgen gedwongen verkocht kan worden? Om maar te zwijgen over de gatenkaas die in het bezit van de corporaties wordt geslagen. De ene woning in de straat of het appartementencomplex is verkocht, de andere weer niet, de volgende weer wel. Van efficiënt en duurzaam onderhoud zal geen sprake meer kunnen zijn. En ook hier, hogere onderhoudskosten betekenen hogere huren. Uit de ervaringen in Groot-Brittanië, waar dit Thatcheriaanse beleid is doorgevoerd in de jaren tachtig weten we dat juist het beste corporatiebezit wordt verkocht en de slechte woningen overblijven. Huren wordt zo nog slechts armenzorg, geconcentreerd in bepaalde wijken, weggestopt in een paar wijken of dorpen. Geld om het overblijvende bezit op te knappen, zal steeds verder afnemen.

Prullenbak

Er kan maar een nuchtere conclusie mogelijk zijn; het voorstel voor verplicht kooprecht van corporatiewoningen moet zo snel mogelijk de prullenbak in. Nederland heeft een unieke huursector die onze samenleving versterkt. Elk jaar staat daarvan een klein deel te koop om met de opbrengst nieuwe woningen te bouwen, voor ouderen, jongeren en middeninkomens. Maar ook om oude wijken te renoveren. Die weg staan wij als PvdA voor! Dat is het beste voor huurders, starters en huizenbezitters.

Woordvoerder wonen

Tweede Kamerfractie PvdA

Den Haag

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels