artikel

Keuzes in tijden van bezuinigingen

bouwbreed

Hoe maken we een keuze uit al de plannen die Nederland rijk is als we maar geld hebben voor een klein deel van deze plannen? Volgens Armand Gijsman draait alles om een scherpe kosten-batenanalyse.

Hoe maken we keuzes in deze moeilijke tijd van bezuinigingen? Ons belastinggeld moet toch goed worden besteed? Juist in deze tijd van bezuinigingen is een zorgvuldige afweging van investeringsopties belangrijk. Overal horen we dat er minder geld is en dat er keuzes moeten worden gemaakt. Maar hoe zorg je er voor dat die keuzes op een verantwoorde manier worden gemaakt? Is de voorziene investering effectief? Zijn de maatregelen verhoudingsgewijs niet te duur? Zijn er geen betere alternatieven? Wat is je doel en zie je dat ook terug in positieve effecten van de investering?

Relevant

Is er eigenlijk wel een probleem en is dat probleem groot (genoeg)? Allemaal vragen die erg relevant zijn voor de persoon die een besluit moet nemen. Een kosten-batenanalyse geeft antwoord op deze vragen. Een maatschappelijke kosten-batenanalyse (mkba) is meer dan dan een technisch rekeninstrument. Wie er echt ervaring mee heeft weet: het is

boven alles een manier van denken, waarbij het scherp in beeld krijgen van de maatschappelijke meerwaarde van een project over een langere periode centraal staat. En hier gaat het toch om?

Nieuwe natuur of het juist het behoud van natuur moet bijvoorbeeld wel meerwaarde opleveren voor de recreant, aanwonende of plant en dier. Kortom: alles draait om het scherp analyseren van waarvoor we het allemaal doen. Er is ook weerstand tegen de analysemethode mkba. Ook de mkba is nog steeds in ontwikkeling en in sommige gevallen kan de mkba niet altijd antwoord geven op alle vragen. Dit komt omdat we sommige effecten simpelweg niet goed kunnen inschatten. Toch worden vaak ook de ogen gesloten voor de negatieve uitkomst van de mkba: plannen worden gefinancierd, ondanks een negatief saldo van baten en kosten. Het blijkt gewoon dat lang niet alle investeringen maatschappelijke meerwaarde bieden. Betrokkenen geven dan al snel de schuld aan de analysemethode en vergeten dat het ook aan hun project zou kunnen liggen. Ik pleit er voor vaker te luisteren naar de resultaten van een kosten-batenanalyse. En dat betekent heus niet dat bij het minste of geringste negatieve saldo de stekker uit een project moet worden getrokken. Meestal geeft de kosten-batenanalyse juist goede aanknopingspunten om investeringen te verbeteren zodat de uitkomst wel positief is.

Ook kan het gewoon zo zijn dat de investering beter uitgesteld kan worden: het is nu geen goed idee omdat de problemen die worden

opgelost nog te klein zijn, maar over tien jaar is het wellicht wel een gezonde investering.

Signalen

Deze signalen zouden toch minimaal opgepakt kunnen worden door bestuurders. En hoe erg is het eigenlijk te besluiten een investering niet te doen als blijkt dat de maatschappelijke meerwaarde niet aan te tonen is? Dit moet voor een bestuurder toch goed te verkopen zijn in deze tijd van bezuinigingen

Adviseur/projectleider binnen de groep verkenningen en planstudies van Witteveen+Bos

www.witteveenbos.nl

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels