artikel

Handreiking helpt bouw niet verder

bouwbreed

In de Handreiking Stedelijke Herprogrammering Woningbouw staat vrijwel nergens een noemenswaardig woord over de rol die de provincie zou kunnen spelen. Ook is de Handreiking denigrerend over de huidige vraag naar goedkope woningen, constateert Jos Feijtel.De ‘Handreiking Stedelijke Herprogrammering Woningbouw’, geschreven door Nicis Institute in opdracht van de 32 grote steden in ons land, begint met een voorwoord namens deze gemeenten: “Hoe bouwen we alleen nog wat we echt nodig hebben?” Wie denkt een antwoord in de Handreiking te vinden komt bedrogen uit. Het is een opsomming van ideeën, maar vooral ideetjes, ballonnetjes en modieuze tips. Enkele kanttekeningen:

1. De Handreiking is vanuit gemeentelijke achtergrond geschreven.

Ontwikkelaars en corporaties zijn nauwelijks in beeld. Behalve in de herverdeling van rollen: eindgebruikers moeten sterker in beeld en ontwikkelaars minder. Een bekende hype. Niks tegen. Maar het is niet echt realistisch om voor elke locatie te veronderstellen dat eindgebruikers ook daadwerkelijk in persoon bekend zijn. Was dat maar zo!

2. Een citaat (pagina 5).“Nu het Rijk zich steeds meer terugtrekt, het ruimtelijk beleid steeds meer gedecentraliseerd wordt, en de provincies hun rol als regisseur verschillend invullen, is het aan de steden om de strategische ruimtelijke ontwikkelingen in hun gemeente te bevorderen. Door in deze situatie een te afwachtende houding in te nemen, zal uiteindelijk de markt gaan kiezen, worden korte-termijnoplossingen gekozen, komt de kwaliteit onder druk te staan, wordt de toekomst van een stad een zwalkende koers en zullen beleggers en financiers de stad links laten liggen.”

Wat een vooroordelen: gaat korte termijn altijd ten koste van kwaliteit? Wel als je alleen in visionaire stedenbouwkundige vergezichten gelooft, niet als je met voorzichtige, doordachte stappen een beetje vooruit wilt komen.

3. Denigrerend is de Handreiking over de huidige vraag naar goedkope woningen.

Nadat op pagina 18 is gesteld dat het inschatten van de vraag over een periode van langer dan “tien jaar, laat staan twintig of dertig jaar” hoogst speculatief is, worden gemeenten gewaarschuwd om toch vooral de woningbouwruimte niet in te vullen met woningen waarnaar nu (“tijdelijk”) een vraag zou zijn. Hoezo tijdelijk? Hebben we over tien jaar geen goedkope woningen meer nodig? Kunnen de schrijvers de toekomst wèl voorspellen?

4. Minder plannen en betere kwaliteit kunnen een bijdrage leveren aan de programmering.

Terecht. Echter zonder enig kritisch commentaar wordt aanvaard dat gemeenten hierbij het criterium van ‘eigen grond eerst’ kunnen hanteren. Bij toepassing van dit criterium is er bij voorbaat geen draagvlak te vinden. De Handreiking nog verder: (pagina 19) “Het is belangrijk dat gemeenten deze (prioriterings) exercitie eerst intern uitvoeren en pas in tweede instantie andere partners in het proces betrekken. Anders ontstaat het risico dat men te veel gaat redeneren vanuit de financiële wensen van ontwikkelaars in plaats van de reële behoeften in de markt en de strategische bijdrage aan de stad.” Nog steeds niets geleerd!

5. De Handreiking formuleert vrijblijvend oplossingen:“De geraamde vraag (gebleken uit woningmarktonderzoek) dient vervolgens afgestemd te worden op wat er nu al in de stad aanwezig is. Zo kan beoordeeld worden wat er mist en of dit met nieuwe wijken of binnenstedelijke herontwikkeling aan te vullen valt.”

Kinderlijk naïef. Als het zo’n mechanisch rekensommetje zou zijn, zouden er geen problemen zijn.

6. Nog zo’n eenvoudige oplossing:

“Zorg (pagina 19) voor samenhang met regionale prognoses en afstemmingen; stem structuurvisies als regiogemeenten op elkaar af, maak eventueel gezamenlijk de structuurvisie.”

Alsof daar niet een wereld van ruzies, eigen (politiek en gemeentelijk) belang achter zit.

7. Verder: vrijwel nergens een noemenswaardig woord over de rol die de provincie zou kunnen spelen.

Opnieuw een ode aan het particulier opdrachtgeverschap als redding voor gebiedsontwikkeling; en naïeve beschouwingen over onteigening.

Een makkelijk verhaal over stedelijke herstructurering is er niet. Deze Handreiking helpt ons helaas niet verder.

Adviseur Wonen en werkzaam in transformatie Overstad in Alkmaar.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels