artikel

Stel snel diagnose bij huidklachten in bouw

bouwbreed Premium

Huidaandoeningen behoren tot de beroepsziekten in de bouw waarover nog weinig bekend is. Terwijl één op de acht bouwvakkers er last van heeft. Hoe eerder met de behandeling van klachten wordt begonnen, hoe groter de kans op genezing, stelt Jan Warning.

Bouwvakkers werken met hun handen. Ze metselen, schilderen, plaatsen kozijnen of bedienen machines. Om degelijk handwerk te kunnen verrichten moeten die handen goed kunnen functioneren. Maar ongeveer een op de acht bouwvakkers heeft last van eczeem aan de handen. Verschijnselen van handeczeem zijn rode gezwollen handen, vingers met kloofjes, blaasjes of schilfertjes op de handen. Daarbij heeft men vaak ook nog jeuk op de handen.

Onlangs sprak ik Henk, die als opperman werkt bij een groot bouwbedrijf in Gelderland. Hij had last van kloven, ruwe huid. “Vooral bij de duim”, vertelt hij. “Ongelooflijk pijnlijk was het. Maar het werk moest door, ook al ging dat steeds meer zeer doen.”

Ruw

Gemiddeld heeft 4 procent van de bevolking last van handeczeem. Bij bouwvakkers is dat meer dan drie keer zoveel. Verschillende omstandigheden in de bouw verklaren waarom relatief veel bouwplaatspersoneel last heeft. Allereerst is het te hanteren materiaal vaak ruw, koud of vezelig. Door het werken met het ruwe materiaal worden handen ook ruw. Ten tweede werken chemische factoren in op de handen. Er wordt veel gewerkt met oplosmiddelen, dat geeft reacties op de huid. Materialen als cement, epoxyharsen, isocyanaten en kitten kunnen schadelijk zijn. Een derde verklaring ligt in het te weinig toepassen van hygiënische maatregelen. Handschoenen worden nog te weinig gebruikt. Ook het reinigen en schoonmaken van de handen kan beter.

Tussen verschillende beroepsgroepen in de bouwnijverheid bestaan aanzienlijke verschillen. Zo hebben schilders naar verhouding meer huidaandoeningen dan andere beroepen. En binnen de groep schilders rapporteren spuiters de meeste klachten. Deze beroepsgroep werkt relatief veel met oplosmiddelen en dat zijn bekende huidirriterende stoffen. De schilder werkt natuurlijk binnenshuis ook met watergedragen verf. Dat heeft een veilig imago, waardoor men misschien minder geneigd is om handschoenen te dragen. Maar ook deze verf bevat bestanddelen die schadelijk voor de huid kunnen zijn, wat vooral geldt voor de conserveringsmiddelen. Vaak zijn de huidklachten van tijdelijke aard. Ze verdwijnen en komen soms weer terug. Voor een klein deel van de populatie gaat het om klachten van chronische aard. Maar als de klachten zich voordoen hebben ze een sterk ‘invaliderend effect’, ze leiden ertoe dat werknemers gedurende korte of lange tijd niet kunnen werken. Als de klachten chronisch worden kan het reden zijn om het beroep te verlaten. Hoeveel werknemers dit treft is niet bekend.

De Gelderse opperman Henk is uiteindelijk zijn klachten kwijt-

geraakt. De beschadigingen op zijn handen verdwenen dankzij een zalf met salicylzuur, voorgeschreven door de bedrijfsarts van de arbodienst. Ook heeft hij samen met collega’s instructie gekregen over het juist gebruik van handschoenen.

Samen met de Universiteit Utrecht werkt Arbouw aan verder onderzoek naar het ontstaan van huidaan-doeningen in de bouwnijverheid. Belangrijk is bijvoorbeeld het treffen van de juiste maatregelen ter bescherming. In sommige gevallen ervaren werknemers het gebruik van handschoenen als belemmerend. Duidelijk is wel dat het type handschoen van belang is voor het voorkómen van huidklachten.

Daarnaast is het van belang om voor ernstige huidaandoeningen snel een diagnose te kunnen stellen. De betrokken werknemers kunnen dan voor behandeling naar de dermatoloog worden doorverwezen. Dit scheelt kostbare tijd. Hoe eerder met de behandeling van klachten wordt begonnen, hoe groter de kans op genezing. En zonder deskundige begeleiding keren mensen niet snel terug in het arbeidsproces. In het kader van de pago’s die worden afgenomen wordt nu met een grote arbodienst gekeken hoe deze snelle diagnose kan worden ontwikkeld.

Goede bescherming

Ook belangrijk is dat werknemers zich bewust zijn van een goede bescherming van de handen. Het is goed om bij het gebruik van materiaal te kijken naar gebruiksvoorschriften en de voorgestelde maatregelen te treffen. Handschoenen moeten zorgvuldig worden gekozen en gebruikt. Na het werk en tijdens pauzes moeten de handen met zeep worden gewassen. Een werknemer met handeczeem kan niet goed genoeg zijn handen laten wapperen!

Reageer op dit artikel