artikel

Cultureel erfgoed verdient beter

bouwbreed Premium

Cultureel erfgoed geeft steden hun eigen identiteit en de toeristenindustrie een bron van inkomsten. Daarom moeten we investeren in nieuwe kennis om cultureel erfgoed, of dat nu kastelen, kerken en grachtengordels of jongere monumenten zijn, in stand te houden, te waarderen en een nieuwe bestemming te geven.

De lentezon lokt alweer veel stadsbewoners naar buiten en over enkele maanden verschijnen ook de eerste drommen toeristen. Die bezoekers richten hun lenzen vaak op wat voor bewoners vanzelfsprekend is: bruggen en werven van grachtengordels uit de Gouden Eeuw, gevels van middeleeuwse kloosters en kastelen, of het Koninklijk paleis op de Dam. Zulke iconen bepalen in belangrijke mate de identiteit van een stad. Daarmee geven ze niet alleen de horeca en de toeristenindustrie een belangrijke bron van inkomsten, ze zorgen ook voor waardevermeerdering van het omliggende vastgoed.

Toch gaat het niet vanzelf. Selexyz kan erover meepraten. De boekenketen heeft het moeilijk in de opmerkelijke panden waarin het zijn boeken uitstalt: in de zevenhonderd jaar oude Dominicanenkerk in Maastricht, in een kubusvormig warenhuis in Rotterdam en aan de Oudegracht in hartje Utrecht. Je moet er toch niet aan denken dat zulke panden geen nieuwe bestemming vinden. Dat is niet alleen funest voor de staat van die gebouwen, de kwaliteit van de leefomgeving gaat erdoor achteruit en bezoekers blijven weg. Geen wonder dat het behoud van het cultureel erfgoed juist nu weer volop in de belangstelling staat. Vandaar mijn pleidooi om te investeren in alle kennis die nodig is om ons cultureel erfgoed op een betaalbare manier te conserveren, te renoveren en te exploiteren. Voor de instandhouding van het gebouwde erfgoed is veel kennis nodig, zowel van historische materialen en hun toepassing als van aantastingsprocessen en conserveringstechnieken. Met deze kennis en gevoel voor het complexe spanningsveld tussen technische ingrepen, restauratiefilosofie en -ethiek en monumentale waarden dragen de universiteiten en kennisinstellingen bij aan het behoud van ons cultureel erfgoed en onze identiteit. Deze kennis breiden wij continu uit, ook door de ontwikkeling van nieuwe restauratiematerialen. Ook over de waardering van cultureel erfgoed is het laatste woord nog niet gezegd: weten we voldoende over wat het precies is en en welke afwegingen er vooraf gaan aan de keuze tot instandhouding? En last but not least: hoe vinden we de juiste bestemming, zonder dat we eigenaars of verhuurders opzadelen met een onrendabele top?

Dick Schmidt, Algemeen directeur gebouwde omgeving (TNO)

Reageer op dit artikel