artikel

Extreem bouwen pur sang

bouwbreed Premium

Op de faculteit Bouwkunde wordt sinds een aantal jaren gewerkt aan oplossingen voor de meest extreme projectlocaties. Hier is vrijwel geen bouwmateriaal, nutsvoorziening, geschoold personeel en kennis aanwezig. De hevig getraumatiseerde gebruiker staat letterlijk te wachten op de ‘oplevering’. Sinds vijf jaar heeft de faculteit een samenwerking met het Rode Kruis om te innoveren op het gebied van noodhulphuisvesting, ofwel sheltering. Extreem bouwen pur sang.

Een noodsituatie ontstaat wanneer een natuurramp of conflict een kwetsbare samenleving treft. De gevolgen van bijvoorbeeld een overstroming zijn in Nederland veel minder ernstig dan wanneer dit bijvoorbeeld in Pakistan gebeurt. In een ontwikkelingsland raakt het de de bevolking veel harder, vooral uitgedrukt in letsel en mensenlevens.

Het aantal natuurrampen is verdubbeld ten opzicht van twintig jaar geleden en deze trend zet door. Het aantal mensen dat in 2010 gedwongen elders doorbracht bedroeg zelfs 44 miljoen! Vaak heeft men geen enkele basis om opnieuw iets op te bouwen en is men afhankelijk van noodhulporganisaties, zoals het Rode Kruis.

Shelteringomvat niet alleen het bieden van fatsoenlijk onderdak, bijvoorbeeld in de vorm van een noodtent, maar komt neer op het veiligstellen van een humane, gezonde en veilige leefsituatie, met daarbij uitzicht op verbetering. Sociaal-maatschappelijke, ethische en culturele kwesties bepalen deels het succes van een innovatie op dit vlak. Daarnaast moeten de kosten minimaal zijn. Immers, hoe lager de kosten, hoe meer mensen geholpen kunnen worden met het beschikbare budget. Een bijzonder complexe opgave dus, zeker in gebieden met vaak extreme klimaatomstandigheden.

Het ontwerpen van een veilige en comfortabele woning met minimale middelen heeft dan heel wat voeten in de aarde. Dit blijkt ook uit de praktijk. Veel (industriële) oplossingen zijn nauwelijks tegen dergelijke extremen bestand of worden in de verkeerde context gebruikt. Dit vormt dan een groot risico voor de toch al kwetsbare bewoners. Deels komt dit omdat er geen goede ontwerprichtlijnen zijn. De TU Eindhoven speelt in de totstandkoming van deze voorschriften een voortrekkersrol.

De innovaties die deze samenwerking heeft voortgebracht, van complete bouwsystemen tot een energievoorziening op familieniveau, moeten altijd voldoen aan het complexe eisenpakket dat een noodsituatie meebrengt. Dat vergt creativiteit.

Hoewel we hier onze eigen crisis nog moeten overwinnen, werken we met veel voldoening aan oplossingen voor mensen die het veel slechter getroffen hebben. Ontwikkelingswerk dus, in letterlijke en figuurlijke zin.

TU Eindhoven

Reageer op dit artikel