artikel

Verhoog kennisbetontechnologie

bouwbreed

Ontwikkelingen in de bouw lijken wel uitsluitend te bestaan uit virtueel bouwen, duurzaamheid en nieuwe contractvormen. Alle zijn ontegenzeggelijk van belang, maar slim omgaan met technologie blijft de basis voor succesvol opereren in de bouw, vinden Dirk Pero en Frens Pries.

Veel technologische kennis bij bouwbedrijven is verdwenen of verouderd. Bouwers verspillen hierdoor tijd en geld en lopen grote kwaliteitsrisico’s. Zeker bij geïntegreerde bouworganisatievormen, waar slim omgaan met technologie gewoon kansen biedt, is dat een gemiste kans. In de bouw aanwezige kennis is vaak tientallen jaren oud. En juist de afgelopen jaren is de betontechnologie met sprongen vooruitgegaan.

Enkele voorbeelden

• Vaak wordt gewerkt met standaardbetonmengsels, waarbij de eindsterkte (na 28 dagen) centraal staat en niet het moment dat voor de aannemerij belangrijk is (wanneer kan er ontkist worden). Het mengsel bepaalt de planning. Door mengseloptimalisatie echter, zijn enorme bouwtijdbesparingen mogelijk. In combinatie met rijpheidmeting kan een ruwbouw zomaar 40 procent (!) sneller worden gebouwd. Mengseloptimalisatie kan betekenen dat je een paar euro per kuub duurder bent in je inkoop, maar dat je tonnen bespaart op het totale project. In de praktijk weten we vaak niet eens dat die keuzemogelijkheid bestaat.

• Met nieuwe betonmengsels zijn grote voordelen te behalen, maar ze worden nauwelijks in de praktijk gebracht. Door hogesterktebeton is het mogelijk om slanker te bouwen. Door toepassing van zelfverdichtendbeton loopt de beton prachtig in een kist (ook als er complexe vormen zijn). Maar het kan ook als voordeel hebben, dat een wand zo glad uit de kist komt dat nabehandelen zoals repareren, poetsen, stucwerk of sauzen, niet meer nodig is. Met staalvezelbeton zijn prachtige complexe vormen mogelijk en kan worden bespaard op betonstaalvlechten.

• Nieuwe bouworganisatievormen, zoals dbm, geven bouwbedrijven de kans om te scoren met technologie. Het oordeelkundig toepassen van betontechnologie kan betekenen dat je zomaar heel veel geld kan verdienen, door het voorkomen van onderhoud, of het verlengen van de levensduur. Gebruik je zand en grind of pas je kalksteen toe? Accepteren we scheurvorming en in welke mate? Waar we nu louter op sterkte dimensioneren, moeten we veel meer op duurzaamheid gaan ontwerpen. Maar daar is wel de juiste kennis voor nodig!

• Ook de stort- en afwerkploegen op de bouwplaats moeten weten wat beton is en hoe het behandeld moet worden. Er zijn te veel voorbeelden van projecten met een goed mengselontwerp, die door de centrale keurig is geleverd en die vervolgens op de bouwplaats volledig verknoeid worden. Hierbij gaat het om zaken als storthoogte, stortsnelheid en de soort kist. Goed verdichten blijkt lastig; een trilnaald is in de praktijk vaak een transportnaald, waarbij het zand en grind weer keurig van elkaar worden gescheiden. De nabehandeling van verse betonconstructies is belangrijk. Nathouden of inpakken van constructies, kan scheurvorming, craquelé en stuiven, voorkomen. Maar we weten ook dat de betoncentrales het altijd op vrijdag topdruk hebben, omdat de constructie dan in het weekend lekker zijn sterkte kan halen. Van nabehandelen is dan meestal geen sprake!

• Hydraterend beton wordt warm. Hoe dikker een constructie, hoe warmer de beton kan worden. Te warm beton zal gaan scheuren. Bij kelderconstructies zal dat leiden tot lekkages. Dit effect kan al optreden in wanden van 20-25 centimeter dik en we staan er nauwelijks bij stil. Een ander voorbeeld zijn weersomstandigheden. Vrieskou belemmert het verhardingsproces. Gewoon een week langer wachten met ontkisten is niet voldoende. Ook al wacht je een jaar, bij bepaalde temperaturen blijft ontkisten een levensgevaarlijke taak. En het gaat hierbij niet om hele bijzondere, maar om ‘gewone’ constructies. Door een goed ontwerp vooraf, of sensoring om de voortgang realtime te meten, is veel ellende te voorkomen.

Nieuwe kansen

We vertellen dit verhaal niet om angst aan te jagen en we willen benadrukken dat er voor de gehele bouwkolom nieuwe kansen liggen door een betere samenwerking. Ook betoncentrales moeten uit de tomeloze neergaande prijsspiraal. Maar de kern van een beter presterende bouwsector is kennis! Met alleen stevig projectmanagement en een sterke inkoop komen we als sector absoluut niet verder. Bouwers moeten de beschikking hebben (houden) over up to date technologische ontwikkeling en op dat punt is er echt werk aan de winkel!

Respectievelijk manager operations bij BAS en directeur van de Betonvereniging

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels