artikel

Speel open kaart bij nieuwbouw van EU-agentschap Eurojust

bouwbreed

Na Europol dreigt nu ook Eurojust op een nieuwe – en fel omstreden – locatie in Den Haag te komen. Het besluit komt er op neer dat grootschalige nieuwbouw gaat plaatsvinden in de wijk Zorgvliet. Een wijk die nu juist beschermd zou moeten zijn, meent Robbert Coops. De gemeente Den Haag vindt de aanwezigheid en […]

Na Europol dreigt nu ook Eurojust op een nieuwe – en fel omstreden – locatie in Den Haag te komen. Het besluit komt er op neer dat grootschalige nieuwbouw gaat plaatsvinden in de wijk Zorgvliet. Een wijk die nu juist beschermd zou moeten zijn, meent Robbert Coops.

De gemeente Den Haag vindt de aanwezigheid en komst van internationale organisaties belangrijk. Daarom zijn de contouren van een internationale zone geschetst. Deze passen bij de ambities van Den Haag, internationale stad van vrede en recht. Terwijl andere masterplannen – zoals voor Scheveningen, Binckhorst en Kijkduin – vanwege de bezuinigingen zijn getemporiseerd geldt dat (kennelijk) niet voor de internationale zone. Althans voort zover het de voorziene nieuwbouw van Eurojust betreft. Het gaat om een goed beveiligd gebouw voor 500 medewerkers met een totale bruto vloeroppervlak van 18.000 vierkante meter en een vermoedelijke bouwhoogte van 50 meter. Daarbij komt ook nog een gedeeltelijk bovengrondse parkeervoorziening. De mogelijkheid tot verdere uitbreiding – ook in het kader van de komst van andere Europese organisaties – is daarbij expliciet in de stukken genoemd.

Fors

De mogelijke consequenties voor de wijk Zorgvliet – afgezien van twee jaar bouwoverlast – zijn fors: inbreuk op het karakter van de wijk (zoals vastgelegd in het bestemmingsplan, servituten en de status van beschermd stadsgezicht en rijksmonumenten), onoverkomelijke verkeer- en parkeertoename , inbreuk op privacy (door maatregelen op het gebied van externe veiligheid), negatieve gevolgen voor groen, natuur (ecologische zone), rust, water (Haagse Beek) en luchtkwaliteit. Daardoor dreigt de wijk – ‘de parel van Den Haag’ dat grofweg tussen het Vredespaleis en het Catshuis is gesitueerd – voor een belangrijk deel zijn kwaliteiten te verliezen.

Na protesten uit de wijk is nu ook de Haagse gemeenteraad wakker geschud. Er is kritisch gereageerd op het weinig transparante proces van het college, de locatierandvoorwaarden en vooral het gebrek aan aangeboden alternatieven. Tijdens een commissievergadering werd onlangs duidelijk dat twee locaties – waar nu het Joegoslavië Tribunaal is en KPMG was gevestigd – door Eurojust van de hand werden gewezen. Gekozen is voor Zorgvliet waar een school, twee stadsvilla’s en de nodige infrastructuur zullen moeten wijken voor Eurojust. Dat er ook vele andere locaties zijn – zeker in deze periode van grote, structurele leegstand van kantoorgebouwen – is kennelijk niet overwogen. Gelet op de bezuinigings- en inkrimpingsplannen van het kabinet zullen daar binnen afzienbare tijd ongetwijfeld meer rijkskantoren vrij komen, zoals het voormalige Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Ook particuliere ontwikkelaars hebben aangegeven dat er voldoende kwalitatief interessante kantoorlocaties in Den Haag en binnen de contouren van de internationale zone aanwezig zijn. Het kabinet heeft niet voor niets recent aangegeven geen nieuwe utiliteitsbouw te accepteren zolang er sprake is van leegstand. “Alle partijen zullen terughoudend moeten zijn met nieuwbouw”, aldus minister Schultz (Infrastructuur en Milieu) in het Actieprogramma Aanpak Leegstand Kantoren.

Die consequentie heeft diezelfde rijksoverheid (ministerie van Veiligheid en Justitie) en de gemeente Den Haag bij de omstreden nieuwbouw voor Eurojust vreemd genoeg nog niet getrokken. Extra kantoorruimte betekent het vernietigen van (maatschappelijk) kapitaal. De kosten zullen door de belastingbetaler moeten worden opgehoest.

Flinterdun

Afgezien van bovenstaande argumenten tegen de komst van Eurojust – die nu al veel gelijkenis vertoont met de ook al zeer omstreden komst van Europol in het Haagse Statenkwartier – is het opvallend dat de gemeente onverwacht veel tempo maakt, ondanks dat de argumentatie voor de komst van Eurojust naar een nieuwe Haagse locatie hier en daar flinterdun is en weinig bereid is open kaart te spelen. Het doet de indruk wekken dat er tussen het ministerie van Veiligheid en Justitie, de Rijksgebouwendienst en Eurojust allang een deal is gemaakt waarvoor andere belangen zullen moeten wijken. Alleen al de wijze waarop bewoners te horen hebben gekregen dat zij hun huis zouden moeten verlaten is ronduit misselijk. Kennelijk gelden oorspronkelijke principes – zoals vastgesteld in het vigerende bestemmingsplan – niet meer. Natuurlijk, bestemmingsplannen kunnen worden gewijzigd, maar het is onaanvaardbaar dat er nu op eens een opportunistische koerswijziging wordt ingezet ten faveure van nieuwbouw. Daarmee worden de uitgangspunten en doelstellingen van het ruimtelijk beleid gefrustreerd. De verantwoordelijke wethouder die zich ten opzichte van de gemeenteraad verdedigde met het argument van een betrouwbare overheid, die nu niet plotsklaps wil afwijken van het aanbod aan Eurojust, zou zich moeten realiseren dat een bestemmingsplan niet alleen bescherming en rechtszekerheid biedt maar ook een duurzame ontwikkeling faciliteert.

Voorzitter bestuur van de stichting Wijkoverleg Zorgvliet en senior strategisch adviseur bij Schuttelaar & Partners

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels