artikel

Corporatie krijgt intern toezicht

bouwbreed

In de herziene Woningwet wordt het overheidstoezicht op woningcorporaties niet verruimd, zodat zij geen aanbestedingsplichtige dienst zijn. Niettemin moeten woningcorporaties maatschappelijk vastgoed (wijkcentra, verzorgingscentra enz.) nationaal aanbesteden. Maar in de praktijk is dat maatschappelijk vastgoed vaak geïntegreerd in één Europees aanbestedingsplichtig werk en daar kan niet uit worden gefiguurzaagd. Daarom zal een Europese aanbestedingsplicht lang niet altijd te voorkomen zijn.

De nieuwe Woningwet biedt geen toezicht waardoor de overheid vooraf invloed kan uitoefenen op het handelen van woningcorporaties bij het verstrekken van opdrachten tot werken of diensten. En laat nu net dat overheidstoezicht vooraf een criterium zijn voor het aanmerken van een corporatie als ‘aanbestedende dienst’, constateert Christa Visser.

Op vrijdag 13 mei 2011 is de herziene Woningwet bij de Tweede Kamer ingediend. Opvallend is dat daarin op het eerste gezicht geen wezenlijke wijzigingen staan met betrekking tot het toezicht op woningcorporaties. Op het eerste gezicht, want anders dan in het verleden ligt de nadruk in de herziene Woningwet op een sterk intern toezicht, en niet meer op het intensieve externe toezicht dat tot nu toe werd uitgeoefend.

Voor wie het vergeten is: toen in 2009 bleek dat een aantal corporaties niet integer omging met hun maatschappelijk gebonden vermogen, is een waakhond aangesteld. Deze corporaties dienden hun voorgenomen (financiële) besluiten voor specifieke projecten ter goedkeuring aan externe toezichthouders voor te leggen. Bovendien kregen de betreffende corporaties de aanwijzing om een plan op te stellen om de integriteit weer op peil te krijgen. Dat heeft geholpen, getuige een brief die minister Donner (wonen) vorige week aan de Tweede Kamer zond, waarin staat dat het intensieve externe toezicht niet langer nodig is. Het Centrale Fonds voor de Volkshuisvesting (CFV) is namelijk tot de conclusie gekomen dat de integriteit sterk is verbeterd. En dus gaat nu de eigen Raad van Toezicht van de corporaties de vinger aan de pols houden. Bij slecht presteren kan de minister (achteraf) een lid van de Raad van Toezicht ontslaan. Ook de mogelijkheid om een aanwijzing te geven blijft bestaan. De Nederlandse autoriteit vervangt het CFV.

De nieuwe Woningwet biedt dus geen toezicht waardoor de overheid vooraf invloed kan uitoefenen op het handelen van woningcorporaties bij het verstrekken van opdrachten tot werken of diensten. En laat nu net dat overheidstoezicht vooraf een criterium zijn voor het aanmerken van een corporatie als ‘aanbestedende dienst’. In de toelichting op de tijdelijke ministeriële regeling, voorloper van de herziene Woningwet, worden woningcorporaties dan ook als niet aanbestedende dienst aangemerkt.

Consequentie

Toch moet volgens de nieuwe Woningwet maatschappelijk vastgoed worden aanbesteed.

Dit is de consequentie van een politiek compromis dat verband heeft met de aan corporaties verleende staatssteun. Op aansporen van belangenorganisaties van corporaties, die hebben gewaarschuwd voor administratieve rompslomp en kosten door het aanbesteden, heeft Donner geprobeerd dit probleem te verzachten door voor maatschappelijk vastgoed geen Europese aanbestedingsplicht, maar alleen een nationale aanbestedingsplicht te handhaven. Indien echter het maatschappelijk vastgoed onderdeel uitmaakt van één Europees aanbestedingsplichtig werk zal toch Europees moeten worden aanbesteed.

Mr. Alexandra Boot en mr. Christa Visser

Boot Advocaten Amsterdam

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels