artikel

Stimuleer eigenaar leegstaand kantoor

bouwbreed

Invoering van de verplichting tot sloop of herontwikkeling van een gelijk oppervlak oud kantoor bij de bouw van een nieuw kantoor lijkt redelijk, maar is het niet. De omvangrijke leegstand wordt niet of nauwelijks veroorzaakt door nieuwbouw, meent Jan Fokkema. Op 22 maart sprak de Tweede Kamer met ministers Schultz van Haegen en Donner over […]

Invoering van de verplichting tot sloop of herontwikkeling van een gelijk oppervlak oud kantoor bij de bouw van een nieuw kantoor lijkt redelijk, maar is het niet. De omvangrijke leegstand wordt niet of nauwelijks veroorzaakt door nieuwbouw, meent Jan Fokkema.

Op 22 maart sprak de Tweede Kamer met ministers Schultz van Haegen en Donner over de aanpak van de leegstand op de kantorenmarkt. Daaraan voorafgaand stuurde Schultz het Actieprogramma Aanpak Leegstand naar de Kamer dat het ministerie in de afgelopen maanden samen met gemeenten, provincies en marktpartijen opstelde. De Kamerleden kwamen met eigen voorstellen. Paulus Jansen (SP) lanceerde een tienpuntenplan en ook Kees Verhoeven (D66) deed suggesties. Opvallend was dat Van Bemmel (PVV) een algehele nieuwbouwstop bepleitte, waarvoor hij bij de andere Kamerleden geen gehoor vond.

Veel steun was er voor verlaging van het btw-tarief voor de ombouw van leegstaande kantoren tot woningen. Het kabinet bleek daarvan echter geen voorstander. Donner wil het omzetten van kantoren naar tweederangswoningen niet fiscaal stimuleren. Volgens hem zijn de meeste kantoren niet geschikt voor woningen of staan ze op de verkeerde plaats. De bewindslieden bleken wel bereid tot aanpassing van regelgeving die transformatie in de weg zit. Zo wordt de termijn van tijdelijk gebruik van vijf naar tien jaar verlengd en wordt het Bouwbesluit aangepast. Op een aantal plaatsen en voor een aantal kantoren zal dat zeker helpen, maar het is geen panacee. Net als Donner is de Neprom er geen voorstander van om bij de ombouw van kantoren het minder nauw te nemen met bouwkwaliteit. Als in de nieuwbouw tegen hoge kosten de energieprestatie van woningen wordt verbeterd, dan kan het niet zo zijn dat in oude kantoren daarmee de hand wordt gelicht. De Neprom pleitte samen met de IVBN in de aanloop naar het debat voor het mogelijk maken van versneld afschrijven op leegstaande kantoren. Sinds 2007 mogen beleggers nog maar tot 100 procent van de WOZ-waarde op vastgoed afschrijven. Voorheen was dat 50 procent, zoals nog steeds geldt voor eigenaar-gebruikers. Het kromme is dat voor de wet de WOZ-waarde van een leegstaand kantoorpand gelijk is aan die van een verhuurd pand. Met deze kronkel wordt het voor beleggers onmogelijk om een leegstaand pand te waarderen op de werkelijke, zeer lage marktwaarde. Als beleggers bereid zijn om met een (veel) lagere opbrengst genoegen te nemen, komt eerder transformatie van oude kantoren naar bijvoorbeeld woningen in beeld of sloop en nieuwbouw. Verhoeven pleitte voor invoering van de verplichting tot sloop of herontwikkeling van een gelijk oppervlak oud kantoor bij de bouw van een nieuw kantoor. Dat lijkt redelijk, maar is het niet. De omvangrijke leegstand wordt niet of nauwelijks veroorzaakt door nieuwbouw. In de afgelopen jaren van sterke economische groei is er slechts beperkt nieuwbouw toegevoegd en door de crisis neemt de nieuwbouwproductie steeds verder af. Bovendien, nieuwe kantoren staan niet leeg omdat die voldoen aan de veranderende eisen van kantoorhoudende, kennisintensieve organisaties. Zij kiezen voor duurzaam en energiezuinig, op de goede plek en geschikt voor het nieuwe werken.

Aantrekkelijk

De eigenaren van verouderde, leegstaande kantoorpanden moeten gestimuleerd worden om in hun pand te investeren en het opnieuw aantrekkelijk te maken voor kantoorhoudende organisaties, of – als dat niet gaat – sterk af te waarden en sloop of transformatie daarmee mogelijk te maken. De verplichting die Verhoeven bepleit beloont eigenaren van een verouderd kantoor voor niet-investeren in plaats van hen tot investeren aan te moedigen.

Natuurlijk willen ontwikkelaars graag binnen de stad kantoren realiseren en zijn ze bereid om verouderde kantoren op te kopen en te slopen, mits de aankoopprijs dit rendabel mogelijk maakt en de locatie geschikt is. Samen met IVBN, andere marktpartijen en overheden start de Neprom in de komende maanden een aantal pilots om met een mix aan maatregelen te experimenteren om de leegstand te bestrijden en ruimte te creëren voor duurzame vernieuwing van de kantorenmarkt.

Directeur Neprom

www.neprom.nl

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels