artikel

Focus Bouwbesluit ligt op nieuwbouw

bouwbreed

De totstandkoming van het Bouwbesluit 2012 heeft heel wat voeten in de aarde gehad. Met dank aan de Tweede Kamer die de regels niet zomaar lieten passeren. Wel is de focus vooral gericht op kwaliteit van nieuwbouw. Een risico, meent Rob de Wildt.

Het zal wat tijd gaan kosten om te onderzoeken hoe het Bouwbesluit 2012 tot stand is gekomen. Een van de aangenomen Kamermoties vraagt daarom. Het voortraject nam jaren in beslag, achter het nieuwe Bouwbesluit ligt een stapel van zo’n veertig onderzoeken. Het afgelopen jaar was een stevig spanningsveld ontstaan met aan één kant de schrijvers c.q. schrappers van regels die het nieuwe Bouwbesluit hebben opgesteld/uitgekamd, en aan de andere kant de conceptuele denkers die verdwaald raakten in dit bos van nieuwe regels. Vertrouwde ankerpunten waren voor hen verdwenen en het risico van nieuwe discussies en rechtszaken tussen plannenmakers en planbeoordelaars was in hun visie sterk toegenomen.

Deze discussie tussen schrappers en conceptuelen gaat voor een belangrijk deel over de hoofden van bouwers en gebruikers heen. Het spanningsveld tussen hen ligt meer in het verschillend belang ten aanzien van kwaliteit: de gebruiker wil veel kwaliteit tegen lage kosten, de bouwer vindt veel kwaliteit prima maar rekent liever een hoge prijs. De bouwers en ontwerpers hebben belang bij een eenvoudig kader om in te werken, dus weinig en simpele regels. Ze zijn voorstander van het schrappen, maar hebben ook belang bij heldere concepten. Voor de gebruikers is het zaak dat hun gebouwde omgeving van goede kwaliteit is, dat de gebouwen bruikbaar zijn. In een complexe wereld als die van het bouwen trekken zij vaak aan het kortste eind. Ze zijn sterk afhankelijk van de bescherming van de overheid, als ondeskundige koper bij de aanschaf van het (te bouwen) gebouw en als gebruiker van gehuurde of gekochte ruimten. Ze hebben last van te weinig regels, waardoor ze gevaar kunnen lopen, maar ook van te veel regels die tot te hoge huisvestingskosten leiden.

Wildgroei

Het schrappen van regels is een populaire tak van overheidsbeleid. Weg met de regeldruk. In de economie weten we inmiddels waartoe te weinig regulering kan leiden: huizencrisis, kredietcrisis, eurocrisis. Bij technische regels kan hetzelfde probleem zich voordoen: wildgroei door gebrek aan structuur. De regels hebben een nuttige functie: ze maken het bouwproces voorspelbaar en de bouwproductie efficiënt. Zonder regels en normalisatie wordt het bouwen veel duurder.

Zonder bemoeienis van de Tweede Kamer was er vooral geschrapt. Maar in de discussie over de bouwregels werd duidelijk dat vooral door het verminderen van de regels voor bestaande gebouwen kwaliteitsrisico’s ontstonden en dat door andere eisen aan vluchttijden juist in veel bestaande gebouwen extra investeringen in de brandveiligheid noodzakelijk werden. Woestijnvorming en woekerplanten in het spreekwoordelijke bos. De Tweede Kamer heeft met het aannemen van twaalf moties laten zien dat hij dit pakket aan technische regels niet ongemerkt laat passeren.

Het resultaat van de moties is echter dat vooral de nieuwbouwkwaliteit wordt aangescherpt, terwijl de lagere kwaliteitseisen voor verbouwingen grotendeels worden doorgevoerd. In een huisvestingsmarkt waar de nieuwbouw al sterk onder druk staat door economische crisis, leegstand, financieringsproblemen en overheidsbezuinigingen kan dit een ongewenste onevenwichtigheid creëren. De nieuwe aanplant in het bos wordt moeilijk, de bestaande bomen worden niet onderhouden. De boswachterij (de regelgever) heeft nog werk te doen voordat nieuw en oud weer goed naast elkaar groeien.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels