artikel

Beperkte ruimte eist brede kennis

bouwbreed

De druk op de steden wordt steeds groter en dat geldt zeker ook voor Nederland. In deze boekrecensie bespreekt Monika Chao-Duivis een nieuwe ontwikkeling voor de gebiedsontwikkelaar.

Met alleen kennis van planologie, of alleen kennis van het recht, of een combinatie van die twee komt men er niet. Onwenselijke situaties zouden het gevolg zijn. Veel meer vakgebieden hebben zich inmiddels aangediend. Daarbij komt ook bij dat gebiedsontwikkeling een vak is dat zich uitstrekt over de gehele lifecyclevan het gebied. In dit (Engelstalige) boek wordt van dat complexe vakgebied een inleiding gegeven. Het boek bestaat uit elf hoofdstukken waarbij onder andere aan de orde komen: de sociale context van steden, het ‘managen’ van gebiedsontwikkeling, proces management, het juridisch kader, het ‘managen’ van de ruimtelijke kwaliteit, marktonderzoek, financieringsconstructies, kwantitatieve stedenbouwkundige management instrumenten en een afsluitend hoofdstuk.

Scala

Ik beperk mij tot hoofdstuk 10. Dat hoofdstuk bevat een nieuwe ontwikkeling uit het scala van middelen dat de gebiedsontwikkelaar ten dienste staat. Deze methode wordt nog niet heel veel toegepast, maar heeft dezelfde potentie als BIM in het ontwerpproces van bouwwerken. Het hoofdstuk is van de hand van Peter Barendse, Sjoerd Bijleveld en Peter-Paul van Loon en heeft als onderwerp: ‘Quantitative urban management instruments’. Het doel van dit soort kwantitatieve instrumenten is om kennis op een bepaalde manier te vormen en te berekenen met het oog op het beslisproces dat doorlopen moet worden. Er zijn twee soorten methoden, Ricardo en de Urban Decision Room, die in dit hoofdstuk onder de loep worden genomen. Ik sta stil bij de laatste. Met behulp van computertechnieken worden technische en fysieke aspecten van gebiedsontwikkeling geconfigureerd. Op deze manier wordt het proces van beslissingen nemen duidelijk en wordt zichtbaar wat voor rol dit proces speelt. Met behulp van aan de TU ontwikkelde software wordt een zogenaamde Urban Decision Room (UDR) geformeerd, die in een concreet gebied ingezet kan worden. Het komt er op neer dat een UDR een interactief computersimulatie- systeem is dat simultaan gebruikt kan worden door verschillende personen. Het gebruik ervan laat zien wat het ene of het andere alternatief betekent voor de te nemen verdere beslissingen en voor het te ontwikkelen gebied. Het model bevat een ‘decision-based representation of multi-actor urban design issues as well as a numerical/geometrical representation of the urban objects under consideration’(buildings, streets, etc.). Voor ieder aspect van de gebiedsontwikkeling wordt een specifiek digitaal UDR-model gebouwd.

Zeer instemmend

De UDR is inmiddels al een aantal keren in de praktijk gebruikt onder andere in het stadshavengebied Rotterdam en bij het project van de Spoorzone te Delft en de reacties daarbij waren zeer instemmend.

Het boek gaat over gebiedsontwikkeling in Nederland. Waarom het in het Engels is geschreven, wordt niet vermeld. Het ligt voor de hand dat het mede voor het onderwijs bedoeld is en dat onderwijs is in de masterfase Engelstalig aan de TU Delft. Het boek heeft absoluut een exportwaarde, want zo georganiseerd en zo doordacht als gebiedsontwikkeling hier te lande is, treft men het over de grenzen niet aan. Maar een Nederlandstalige versie voor intern gebruik wordt toch wel gemist. Het zou jammer zijn als de taal een drempel zou vormen voor dit waardevolle boek.

Directeur Instituut voor Bouwrecht en hoogleraar bouwrecht TU Delft

Boekbespreking: Management of urban development processes in the Netherlands; governance, design, feasibility, A. Franzen, F. Hobma, H. de Jonge, Gerard Wigmans. Uitgegeven door Techne Press, 2011

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels