artikel

Stop subsidie van fossiele brandstof

bouwbreed

Wie zou ooit denken dat Nederland een ‘walhalla voor waterstof’ is? Volgens Ed Nijpels is er in Den Haag gelukkig in ieder geval één persoon die dat wel doet: Melanie Schultz.

Minister Melanie Schultz van Haegen (infrastructuur en milieu) is zo enthousiast over dit idee, dat ze 5 miljoen euro uittrekt om milieuvriendelijk autorijden op waterstof te stimuleren, in de hoop dat haar impuls snel wordt gevolgd door financiële steun uit Europese en regionale fondsen. IJzersterk voordeel van Nederland: we hebben in de Botlek – samen met Antwerpen, dat wel – één van de grootste infrastructuren voor waterstofproductie van Europa. Er staan fabrieken die elke dag waterstof produceren, er liggen transportleidingen en is er een schat aan ervaring. Dat biedt perspectief.

Treffend

Bij dit bericht gingen mijn gedachten opeens ruim 23 jaar terug, naar de campagne ‘De auto met katalysator de juiste keus’, waarvoor ik als minister van VROM op 6 april 1988 het startsein gaf. De overeenkomsten zijn treffend. Ook toen, net als nu, geen grote subsidiestromen vanuit de overheid. Ook toen, net als nu, een korte, gerichte (financiële) interventie om een concrete milieumaatregel van de grond te krijgen. Een auto met katalysator werd even duur als een auto zonder. De auto zonder katalysator ‘betaalde’ dus de auto mét. En ziedaar, binnen de kortste keren veroverde de katalysator Nederland.

Een Walhalla op milieugebied is Nederland intussen nog steeds niet. Het principe ‘de vervuiler betaalt’, het oudste en best functionerende principe op het gebied van het milieu, is nog altijd niet overal doorgevoerd. Terwijl het zo simpel is: wie rotzooi maakt, moet daarvoor zelf opdraaien. Anders komen de lasten terecht bij degenen die niets met de vervuiling te maken hebben (de belastingbetalers), bij latere generaties, of bij bewoners in andere delen van de wereld (waarheen wij bijvoorbeeld ons chemisch afval exporteren). Toch heeft Nederland nog steeds subsidies die apert milieuschadelijk zijn, zoals het Planbureau voor de Leefomgeving onlangs heeft onderzocht. We geven er jaarlijks 5 tot 10 miljard euro aan uit! Van subsidies voor rode diesel tot subsidies voor bestelauto’s; het is eigenlijk van de gekke. Een regering die een allergie heeft voor subsidies, zoals het kabinet-Rutte, heeft de bezuinigingswinst hier voor het oprapen. Zet het mes er maar in! Het snijdt ook nog eens aan twee kanten.

En toch heeft Nederland (een tweede voorbeeld) nog steeds geen punt gezet achter het subsidiëren van fossiele brandstoffen. We bouwen rustig door aan kolencentrales. Het is een van de redenen om vooralsnog niet meer dan voorzichtig positief te zijn over de ‘Groene Groei Deal’ die natuur- en milieuorganisaties en ondernemingen maandag hebben gesloten met de overheid.

Forse stappen

Dit brede verbond gaat ‘concrete, duurzame innovaties door bedrijven en de toepassing daarvan stimuleren’. Klinkt prachtig. Maar mijn eerste indruk is dat het vooral gaat om afgestofte voorstellen die al langer bestonden, vergezeld van enkele nieuwe plannen. Het is de vraag of we met deze Green Deal de oorlog gaan winnen. Er is, denk ik, méér nodig: forse stappen vooruit. Kijk maar naar het aandeel duurzame energie in de Nederlandse energieopwekking: die is onder dit kabinet teruggelopen van 4,2 procent in 2009 naar 3,8 procent in 2010, terwijl 14 procent het doel was.

Personenauto’s op waterstof – dat zou zo’n forse stap vooruit kunnen zijn. Naar verwachting komen deze voertuigen in 2014 op de markt. En als het goed is, kunnen ze dan in Nederland meteen op heel veel plaatsen waterstof tanken. Het Rijk heeft aangekondigd daaraan te gaan werken: in het voorjaar van 2012 legt het samen met het bedrijfsleven en de regionale overheden een uitgewerkt plan van aanpak op tafel. Ik kijk ernaar uit. Melanie, ik reken op je.

Voorzitter NLingenieurs, branchevereniging van advies-, management- en ingenieursbureaus

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels