artikel

Rechtszekerheid is letterlijk te koop

bouwbreed

Iedereen wordt geacht de wet te kennen en zich daaraan te houden. Dit is de hoeksteen van onze democratische rechtsstaat. Wettelijke voorschriften moet je dan ook gratis kunnen raadplegen. Zo hebben we het in onze Grondwet geregeld.

De praktijk is echter anders. Als je te maken krijgt met wetten waarin naar normen wordt verwezen moet je eerst betalen om te weten te komen wat nu precies de voorschriften zijn. Heb je die normen niet dan kun je de voorschriften niet begrijpen en niet naleven. Dit wringt met de rechtszekerheid en is nadelig voor de naleving.

In de kern draait het allemaal om geld. De Staat stelt zich op het standpunt dat het opstellen van normen aan de markt moet worden overgelaten. Hiermee kiest de overheid er voor gratis mee te liften op het normalisatieproces. Dit deel rechtszekerheid is hiermee marktafhankelijk gemaakt, geprivatiseerd. Rechtszekerheid is nu dan ook letterlijk te koop. Kun je NEN een verwijt maken? Nee, natuurlijk niet. NEN heeft het alleenrecht in de schoot geworpen gekregen en profiteert hier al vele jaren van. Staat en NEN hebben er alle belang bij deze situatie vooral zo te houden. Voor de Staat is het makkelijk en wie wil er nu niet exclusief leverancier zijn?

Los van het principiële aspect is het misschien beter te denken in voordelen. Wat levert het ons als maatschappij op als iedereen de normen in wetten eenvoudig en kosteloos kan raadplegen? Dan gaat het toch in eerste instantie over het positieve effect op naleving. Dat je niet over de juiste norm beschikt kan geen excuus meer zijn. Voor de professional, particulier, scholen, de overheid zelf of wie dan ook, iedereen kan eenvoudig kennisnemen van de voorschriften. En zo hoort het. Iedereen profiteert van minder discussies, minder fouten, minder rechtszaken over wat wel en wat niet van toepassing is. Dit profiteren is een besparing!

Het thema van Wereld Normalisatie Dag 2011, ‘normen geven vertrouwen’, had niet treffender kunnen zijn. De vraag die juist vandaag aan onze Hoge Raad wordt gesteld is dan ook: vinden wij het oké dat je voor onze rechtszekerheid eerst langs de kassa van NEN moet?

Pieter Plass, Directeur Knooble.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels