artikel

wetenschap Gebouw staat weer centraal

bouwbreed Premium

Tot voor kort was het woord ‘gebouw’ (of ‘building’) vaak niet welkom in de toonaangevende wetenschappelijke tijdschriften over energie, klimaat en gezondheid. Enkel al het voorkomen van het woord ‘building’ in de titel van een ingezonden artikel was vaak voldoende om het meteen – en ongelezen – terug naar de afzender te sturen.

Stellen dat dit niet meer gebeurt zou overdreven zijn, maar het tij lijkt nu snel te keren. De voorbije jaren heeft vooral de interesse in het fysisch gedrag van gebouwen in deze domeinen een hoge vlucht genomen. Een eerste reden hiervoor is dat gebouwen en de gebouwde omgeving centraal staan in de grote maatschappelijke thema’s en uitdagingen van vandaag: energie, klimaatverandering, gezondheid en een verouderende samenleving. Gebouwen verbruiken veel energie maar er zit ook een enorm energiebesparingspotentieel. Gebouwen spelen ook een cruciale rol in mitigatie van en adaptatie aan klimaatverandering, en uiteraard in de gezondheid en het comfort van bewoners en gebruikers. Een tweede reden is dat onderzoek en innovatie in deze domeinen zich steeds meer uitstrekken over de ruimtelijke schalen heen. In meteorologische en klimatologische modellen werden steden vaak sterk vereenvoudigd gemodelleerd als een plat vlak met een wrijvingsweerstand en als een bron van warmte, vocht en polluenten. De steeds toenemende rekencapaciteit laat toe om deze modellen te verfijnen en de effecten van de ‘lagere’ schalen (steden, stadsdelen en gebouwen) veel beter in rekening te brengen. Het combineren van verschillende schalen in modellen wordt ook multischaalmodellering genoemd. Iets gelijkaardigs gebeurt in onderzoek naar bouwmaterialen, waar de effecten van de ‘hogere’ schalen, zoals het gebouw, mee worden gemodelleerd.

In tegenstelling tot vroeger komen het ‘gebouw’ en de gebouwschaal steeds meer centraal te staan in wetenschappelijk onderzoek en innovatie in de domeinen energie, klimaat en gezondheid. En eigenlijk is dat ook niet meer dan normaal. Het is immers de schaal waarop we leven, wonen, werken, ziek zijn en genezen. Het is misschien zelfs de meest relevante schaal. Onderzoek en innovatie in energie, klimaat en gezondheid kan niet zonder aandacht voor het gebouw als meest centrale component.

Hoogleraar Bouwfysica & Stedebouwfysica, TU Eindhoven

Reageer op dit artikel