artikel

wetenschap Gebouw moet ook inspireren

bouwbreed Premium

Net als multimedia en ict behoort ook de bouw tot de creatieve industrieën. Innovatieve bouwmaterialen en nieuwe rekenmodellen maken het mogelijk om duurzaam én inspirerend te ontwerpen.

De gebouwde omgeving is verantwoordelijk voor een derde van het nationale energieverbruik. En van alle gebruikte grondstoffen slokt de bouw ieder jaar ruim 40 procent op. Geen wonder dat steeds meer architecten energiezuinig en duurzaam ontwerpen. Zo heeft de Wageningse universiteit sinds kort een ecologisch verantwoord gebouw, dat hoofdzakelijk bestaat uit onbewerkt hout, glas, staal, vlas en wol. Groene daken zorgen voor isolatie, warmtewerend glas houdt het binnen koel. Net zoals schone auto’s zijn zulke ‘schone’ bedrijfsgebouwen alleen mogelijk dankzij tal van innovaties: nieuwe bouwmaterialen, constructies en lijmverbindingen, maar ook nieuwe ontwerpmethoden en rekenmodellen.

Dat je in tijden van schaarste zuinig omspringt met energie en grondstoffen staat niet ter discussie. Maar steeds meer mensen zijn vandaag de dag op zoek naar beleving en inspiratie. Van hun woon- en werkomgeving verwachten ze méér dan kale vloeren, vacuümtoiletten en een minimalistische inrichting. We moeten dus niet alleen nieuwe functionaliteit toevoegen aan de gebouwde omgeving, maar ook een flinke dosis schoonheid. Neem een voorbeeld aan de iPad: die koop je niet alléén om je e-mail en de krant te lezen, je laat je ook verleiden door zijn fraaie design en gelikte apps.

Wat zijn nu de ‘iPads’ in de gebouwde omgeving, de geslaagde combinaties van functionaliteit en schoonheid? Ik noem twee bijzondere voorbeelden. De geluidswal annex autoshowroom langs de A2 bij Utrecht, met speciale software opgebouwd uit 40.000 unieke staalelementen en glaspanelen. En het mediagebouw in Hilversum, winnaar van de Glas Innovation Award met zijn kolomvrije hal en kleurrijke gevel. In beide gevallen stonden innovatieve materialen en methoden aan de basis; ontwerpers creëerden daarmee een nieuwe vorm. Resultaat: het héle gebouw is een kunstobject, niet alleen de verplichte decoratieve aankleding ter waarde van één procent van de bouwsom.

Zet innovaties niet alleen in voor functionele en duurzame gebouwen, maar ook voor meer inspiratie en schoonheid in de bouw. Veel korter kan ik mijn oproep niet formuleren. En ik richt hem niet alleen aan architecten, maar ook aan stedenbouwers. Want om bewoners enthousiast te krijgen voor ingrijpende renovatie- en verdichtingsopgaven in de grote steden, moeten die meer doen dan enkel hun energie-, ruimte- en veiligheidsproblemen oplossen. Ze moeten de stadsbewoners verleiden.

Managing Director Gebouwde Omgeving TNO

Reageer op dit artikel