artikel

Wees transparant in rapportage risico’s

bouwbreed Premium

We zien een positieve trend naar meer openheid bij corporaties. Toch is de sector er nog lang niet, meent adviseur Annette van Driel. Om de corporatiesector te helpen, heeft bureau Vannimwegen een format ontwikkeld voor de wijze waarop corporaties invulling kunnen geven aan hun risicorapportage. Weliswaar neemt negentig procent van de onderzochte corporaties een paragraaf […]

We zien een positieve trend naar meer openheid bij corporaties. Toch is de sector er nog lang niet, meent adviseur Annette van Driel.

Om de corporatiesector te helpen, heeft bureau Vannimwegen een format ontwikkeld voor de wijze waarop corporaties invulling kunnen geven aan hun risicorapportage. Weliswaar neemt negentig procent van de onderzochte corporaties een paragraaf op over risicomanagement in haar jaarverslag, maar daarin treft de lezer veelal geen specifieke beschrijving van de risico’s aan. Daardoor kan feitelijk niet worden gesproken van risicoverantwoording.

In de jaarverslagen is wel aandacht voor de treasury risico’s. Corporaties zijn dan ook al jaren gewend verantwoording af te leggen hierover. Maar er is nauwelijks aandacht voor andere risico’s zoals strategische, operationele of wetgevingsrisico’s, waar corporaties veel minder ervaring mee hebben, noch voor de vraag hoe de risico’s de strategie van de corporatie beïnvloeden. Veel corporaties worstelen met het in kaart brengen van deze risico’s. Wij verwachten dan ook dat wanneer corporaties meer ervaring opdoen met deze risicocategorieën, ze uitgebreider zullen rapporteren. We zien dit al terug in de toegenomen aandacht voor de rapportage over projectrisico’s. Naast de dertig jaarverslagen die Vannimwegen bestudeerde voor haar onderzoek interviewde het managementadviesbureau ook betrokkenen van zeven corporaties. Uit de gesprekken blijkt dat corporaties terughoudend zijn bij de rapportage over risico’s en risicomanagement. Dat zij vrezen bij meer openheid extra aandacht op zich te vestigen van instituten als het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting (CFV). En wellicht klopt dat voor de korte termijn ook. De vraag is hoe belastend dit is, als je het afzet tegen de reputatieschade en extra toezicht die een corporatie over zich afroept als ze onverantwoorde risico’s loopt waar ze bovendien niet over heeft gecommuniceerd met toezicht- en belanghouders.

Daarbij kan een goede risicoverslaggeving bestuurders juist beschermen tegen aansprakelijkheid. Toezichthouders en belanghebbers (zoals het CFV, het ministerie van Binnenlandse Zaken, het WSW, andere samenwerkingspartners en natuurlijk ook de huurders) hebben geen hekel aan helder omschreven risico’s. Ze hebben wel een hekel aan plotseling opduikende risico’s en tegenvallende resultaten. De reputatie van de sector is ernstig beschadigd door een paar incidenten.

We kennen allemaal de voorbeelden: de SS Rotterdam van Woonbron, de Campus in Maastricht, de financiële problemen bij SGGB, de zaak rond de bestuurder van Rochdale.

De corporaties hoeven zich hier niet bij neer te leggen. Zij kunnen de reputatie van de sector juist versterken door te laten zien welke doelstellingen de organisatie nastreeft, deze doelstellingen te vertalen in meetbare prestaties, te laten zien welke risico’s de corporatie daarbij bereid is te lopen en welke risico’s zij beperkt door het nemen van maatregelen. Dit stelt stakeholders in staat te beoordelen of de corporatie op de juiste wijze met de belangen van haar doelgroep omgaat.

Een corporatie die bewust dit soort keuzes maakt, wekt vertrouwen. Met andere woorden: een goede governancedraagt bij aan een betere beheersing van de bedrijfsrisico’s en bouwt aan een betere reputatie voor de sector.

Er is een cultuuromslag nodig in de sector. Wij dagen bestuurders uit om hun eigen tegenstand te creëren: om intern mensen te vragen de risico’s te benoemen zodat je met elkaar kunt kijken: is dit verantwoord en in lijn met onze maatschappelijke opdracht? En wat kunnen we doen om te voorkomen dat risico’s te groot worden?

Als je zo met je risico’s omgaat, kun je er ook – in je jaarverslag – transparant

over zijn.

Senior adviseur VannimwegenAmsterdam

Format voor risicoverslaggeving

De wettelijke eisen die worden gesteld aan risicoverslaggeving in het jaarverslag en de eigen Governance Code bieden weinig handvatten voor de inrichting van de risicoparagraaf. Ook de sectorinstituten als Aedes, VTW en het CFV formuleerden geen aanvullende richtlijnen. Daarom stelde Vannimwegen een format op voor de risicoverslaggeving dat ook goed kan worden gebruikt bij de interne rapportage aan de RvC. Het onderzoeksrapport en het format vindt u op de site van Vannimwegen. Meer informatie: Annette van Driel, annette@vannimwegen.nl

Reageer op dit artikel